Beleidsplan Voedselbank Almere 2024-2026. #

April 2024

1. Inleiding. #

Dit is het beleidsplan van Voedselbank Almere voor de periode van 2024 tot 2026. Dit beleidsplan geeft op basis van een analyse de prioriteiten aan voor de komende drie jaar. In jaarplannen worden deze prioriteiten uitgewerkt tot actieplannen voor het betreffende jaar (zie bijlage). We waken ervoor om te veel prioriteiten te benoemen omdat we als volledige vrijwilligersorganisatie beperkte slagkracht hebben. We richten ons daarom op die prioriteiten die essentieel zijn voor de continuïteit van de organisatie en de dienstverlening.

Voedselbank.

Stichting Voedselbank Almere (VBA) opgericht is in 2020 opgericht en heeft zich aangesloten bij Voedselbank Nederland. Stichting VBA zet zich samen met Stichting Voorzieningen Loket Armoedebestrijding (VLA) Almere die al sinds 2005 bestaat in voor armoedebestrijding. Stichting VLA heeft een loket voor meubel- en witgoed, kleding- en speelgoed en biedt cursussen en hulp aan gericht op financiële zelfredzaamheid. Stichting VBA en VLA vormen een personele unie. Voedselbanken Nederland is een omvangrijke organisatie. Op dit moment zijn er 177  voedselbanken en er werken ongeveer 14.000 vrijwilligers. Deze beschikken samen over ruim 500 uitgiftepunten. Ongeveer 45.000 huishoudens maken wekelijks gebruik van de voedselbanken. Dat zijn ongeveer 120.000 personen. De voedselbanken worden voor een groot deel van voedsel voorzien via de 10 regionale distributiecentra. Voedselbank Almere krijgt voedsel aangeboden via het distributiecentrum in Amsterdam.

Voedselbank Almere voorziet wekelijks ongeveer 550 huishouden van gezond voedsel. Dat zijn zo’n 1300 personen. Bij Voedselbank Almere werken ongeveer 160 vrijwilligers. Voedselbank Almere is een bijzondere en innovatieve Voedselbank. Klanten van de Voedselbank Almere krijgen een pas met fictief bedrag afhankelijk van de gezinsgrote en kunnen in de sociale supermarkt van de Voedselbank die alle werkdagen geopend is in de ochtend voedsel ‘kopen’. De producten zijn geprijsd op het niveau van Albert Hein huismerk. Klanten kunnen zelf kiezen uit een voedsel- en verzorgingsmiddelen aanbod van minimaal 80 producten met vers brood, groente, fruit en zuivel. Daarmee hebben klanten zelf de regie en wordt voedselverspilling voorkomen. Regelmatig komen bestuurders van andere Voedselbanken op bezoek om van ons model te leren. Een ander kenmerk van Voedselbank Almere is dat er nauw contact is met de hulpverleners van de klanten. Het doel is om de klanten zo snel mogelijk financieel weer zelfredzaam te maken en te laten uitstromen. De gemiddelde tijd die klanten gebruik maken van de Voedselbank is ongeveer 10 maanden.

2. Terugkijken. #

Voor de jaren 2020 – 2023 waren de volgende speerpunten gedefinieerd:

1. Zorg dragen om minimaal 70 % van het voedsel binnen te halen via lokale acties;
2. Voldoen aan de kwaliteitsnormen van de Voedsel en Warenautoriteit;
3. Verkrijgen van het “groen Certificaat” en slagen voor jaarlijkse audit met als cijfer van minimaal een zeven;
4. Werven van meer donateurs;
5. Meer betrokkenheid creëren van de bevolking in Almere;
6. Meer betrokkenheid creëren bij maatschappelijke organisaties, zoals politiek, gemeente, scholen, kerken en sportverenigingen;
7. Uitbouwen van het gebruik sociale media;
8. Uitbouwen van het netwerk van uitgiftepunten.

Veel van de speerpunten zijn gerealiseerd. Er is 70% voedsel binnengehaald via lokale acties en Voedselbank Almere voldoet aan de kwaliteitseisen van de Voedsel en Warenautoriteit. Verder heeft Voedselbank Almere het ‘groen certificaat’ gehaald en zijn er meer donateurs geworven.  Tenslotte is het netwerk van uitgiftepunten recentelijk begonnen. Dat zal in de nieuwe beleidsplanperiode verder worden uitgebouwd. Waar we minder in geslaagd zijn is het uitbouwen van de sociale media. Het is moeilijk om vast te stellen of er meer betrokkenheid is gecreëerd bij Almeerders. De conclusie is dat Voedselbank Almere na de oprichting van de stichting grote stappen voorwaarts heeft gemaakt.

3. Doelstelling. #

Statutair hebben we de volgende doelstellingen:

De Stichting Voedselbank Almere heeft statutair ten doel:

• het bieden van directe voedselhulp aan de armste mensen;
• het tegengaan van verspilling van goed voedsel.

De Voedselbank is een vangnet voor degenen die ondanks alle overheidsregelingen te weinig geld hebben om voldoende gezond voedsel te kopen. We willen daarbij perspectief bieden aan klanten en hen te begeleiden naar financiële zelfstandigheid. In die zin is het verstrekken van voedsel een middel en het doel is zelfredzaamheid. We willen hulp bieden aan alle Almeerders die voldoen aan de criteria voor voedselhulp en daartoe de bekendheid van VBA te vergroten. De capaciteit van VBA is echter beperkt (voedselaanbod en winkelruimte).
Belangrijk is dat het bestuur van VBA de continuïteit van de hulp de hoogste prioriteit geeft, zolang het nodig is. Aan het tegengaan van alles wat de continuïteit bedreigt zullen we prioriteit geven.

4. Omgevingsanalyse. #

In dit hoofdstuk bespreken we de belangrijkste stakeholders van de Voedselbank en de trends die we waarnemen en de verwachtingen voor de beleidsplanperiode.

Klanten.
De klanten van de Voedselbank komen uit heel Almere. Ze hebben voor bijna tweederde schuldenproblematiek. Of mensen zonder schulden financieel in de problemen komen ligt sterk aan het overheidsbeleid met name de hoogte van het bijstandsniveau. Bijna 85% van de klanten van de Voedselbank leeft van een uitkering. Wat de laatste jaren is afgenomen zijn de problemen met het laat krijgen van een uitkering, hierdoor lopen mensen minder schulden op en hoeven ze minder van de Voedselbank gebruik te maken. Alles gelijkblijvende verwachten we voor deze beleidsplanperiode een stabiel aantal klanten, rond de 500 huishoudens op enig moment. Maar we moeten voorbereid zijn op onverwachte fluctuaties door crises. Ongeveer tweederde van de klanten komen binnen via maatschappelijk werk, bewindsvoerders en Team OSS. We verwachten dat dit beeld niet zal veranderen in de komende beleidsplanperiode. De tevredenheid van klanten is bij verschillende tevredenheidonderzoeken zeer hoog gebleken, 82% zegt tevredenheid te zijn met de diensten van de Voedselbank.

Gemeente.

De werkrelatie met de gemeente Almere is goed door het investeren in de relatie en door het leveren van kwaliteit op tijd. Financieel is de gemeente de belangrijkste partner. De relatie met de gemeente is echter afhankelijk van de ‘politieke wind’ die er waait. In de beleidsplanperiode zijn weer gemeenteraadsverkiezingen, die zou de relatie weer kunnen wijzigen. Daarom moeten we trachten financieel minder afhankelijk te worden van de gemeente.

Voedselbank Nederland.

VBA heeft tot nu toe minder geparticipeerd in VBN (door deelname aan coördinatorenoverleg, ROP en LV) dan gewenst. Tegelijkertijd vinden andere Voedselbanken ons winkelconcept interessant en staan we bekend als innovatief. Het belang van VBN voor VBA zal toenemen omdat het reguliere voedselaanbod afneemt door tegengaan van verspilling en VBN de financiële middelen heeft om deals te sluiten met producenten voor voedselaanbod.

Almeerse samenleving. 

De naamsbekendheid van VLA is nog steeds heel groot in Almere. Het is verwarrend dat een deel van VLA nu Voedselbank is. Voedselbank is een sterk merk en wordt positief gewaardeerd, maar tegelijkertijd is het beeld bij Voedselbank nog steeds het verschaffen van kratten met voedsel en is onze werkwijze (de supermarkt) weinig bekend.

Hulpverleners.

De relatie met de hulpverlening is goed (er zijn contacten met 120 hulpverleningsorganisaties en 360 individuele hulpverleners) en we verwachten dat het zo blijft omdat we elkaar nodig hebben.

Voedselnoodhulp initiatieven in Almere.

We hebben een relatie met voedselnoodhulp initiatieven in Almere die wij voorzien van overtollig voedsel. Zij geven aan tevreden te zijn met onze hulp en ook dat het voedsel dat wij geven belangrijk is voor hun project. Hoe zich dit in de toekomst zal ontwikkelen met het te verwachten lagere aanbod van voedsel door tegengaan van verspilling in de voedselindustrie en supermarkten is moeilijk te voorspellen.

Donateurs en sponsoren.

Ook de relatie met donateurs en sponsoren behoeft onderhoud. Het knelpunt hier is een gebrek aan vrijwilligers voor het onderhouden en versterken van de contacten.

5. SWOT Analyse.

Sterke kanten
Operatie (winkel elke werkdag open en bevoorraad).
Sociale supermarkt is een sterk in innovatief
concept.
Kennis en advies richting hulpverleners.
Vrijwilligers.
Hoofdaannemerschap van de gemeente
(bevoorrading voedselnoodhulp initiatieven).
Professionele uitstraling.
Financiële positie (in vergelijking met enkele jaren
geleden).
Transparant.
Midden in de samenleving.
Goede naam/sterk merk.
Veel donateurs.
Kansen
Prominent onderdeel van armoedebeleid Almere.
Gebruik maken van VBN.
Sponsoring.
Verbetering infrastructuur.
Verankering in Almeerse samenleving.
Zwakke kanten
Geen langjarige overeenkomsten met financiers.
Te lage continuïteitsreserve.
Te weinig middenkader vrijwilligers.
Inrichting gebouw.
Te weinig voorlichting/communicatie/
fondsenwerving.
Portfolio samenhang.
Door vrijwilligersorganisatie geen perfecte
bedrijfsvoering.
Bedreigingen
Financiële afhankelijkheid van gemeente.
Moeilijk om capabele bestuursleden te vinden.
Moeilijk om middenkader vrijwilligers te werven en
behouden.
Bedelaarshouding raakt weg.
Huisvesting (gehuurd pand van particuliere
eigenaar).
Beleidsplan Voedselbank Almere 24 – 26 Pagina 9

6. Gewenste situatie. #

Korte beschrijving hoe we er uit zouden willen zien aan het einde van deze beleidsplanperiode, dus eind 2026:

Concept: Het unieke concept van VBA staat overeind, is verder verbeterd en vindt veel navolging bij andere voedselbanken in Nederland.

Klant: VBA is vindbaar en bereikbaar (distributiepunten in de wijken) voor iedereen die ons nodig heeft en die klant krijgt wat nodig is om uit de armoede te komen: goed en divers voedsel en hulpverlening.

Organisatie: De operatie loopt nog steeds goed en voldoet aan de klantvraag en VBA wordt gekenmerkt door een professionele vrijwilligersorganisatie met een sterk middenkader en voldoende specialistische vrijwilligers.

Financieel: VBA is financieel gezond; er is een continuïteitsreserve van één jaar en een diverse en stabiele donateurs, subsidie en sponsor inkomsten.

Imago: VBA Wordt gezien als een betrouwbare en professionele organisatie, maar ook een leuke organisatie voor vrijwilligers om bij te werken.

Support: Het belang van VBA is breed bekend en wordt gesteund door de politiek.

Positie: Voedselbank Almere heeft een centrale positie in armoedebestrijding in Almere.

Bestuurlijk: Er is een kwantitatief en kwalitatief goed bestuur.

Samenvattend, in 2026 zijn we een professionele en betrouwbare pijler in de samenleving die klanten ontzorgt op alle basisbehoeften en hen op een klantvriendelijk, neutrale wijze perspectief
biedt.

7. Prioriteiten en doelstellingen. #

Uit voorgaande wordt duidelijk dat vooral financiële middelen en vrijwilligers cruciaal zijn voor de continuïteit van de hulpverlening. Daarnaast is huisvesting natuurlijk een noodzakelijke voorwaarde. Verder is bestuurlijke continuïteit noodzakelijk. Tenslotte is de bekendheid van de Voedselbank en een positief beeld de basis voor onze plaats in de Almeerse samenleving en betrokkenheid bij Voedselbanken Nederland.

Prioriteit 1: Stabiele financiële positie die minder afhankelijk is van één relatie.
Prioriteit 2: Middenkader en specialistische vrijwilligers.
Prioriteit 3: Klant staat centraal.
Prioriteit 4: Continuïteit huisvesting.
Prioriteit 5: Bestuurlijke continuïteit.
Prioriteit 6: Positieve beeldvorming en draagvlak in Almeerse samenleving in het algemeen en bij donateurs en sponsoren in het bijzonder.
Prioriteit 7: Betrokkenheid bij Voedselbank Nederland.