Boetes vanaf 1 juli: dit is de impact op vervuilers in ZE-zone
Daniëlle van Hout
Gepubliceerd: 30 jun. 2025
Bron: Gemeente Rotterdam
Vanaf dinsdag 1 juli 2025 eindigt de landelijke waarschuwingsperiode voor de zeroemissiezones (ZE-zones) in de eerste groep gemeenten. Dat betekent dat wie met een
vervuilende bestel- of vrachtauto zonder geldige ontheffing een ZE-zone binnenrijdt, een boete
riskeert. De waarschuwingen maken vanaf die dag plaats voor daadwerkelijke handhaving in
onder meer Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag, Zwolle, Maastricht en Amersfoort.
Vanaf 1 juli eindigt de zes maanden durende waarschuwingsperiode die sinds 1 januari geldt in
de zero-emissiezones. Dit betekent dat bestel- en vrachtauto’s die niet voldoen aan de eisen van
de zone automatisch een bekeuring op de mat krijgen als zij in de zone rijden. De boete is 120
euro voor eigenaren van een bestelauto en 310 euro voor eigenaren van een vrachtauto.
• Volg al het nieuws over de ze-zones
Meer dan 4.000 ontheffingen aangevraagd
Sinds de invoering van de zero-emissiezones op 1 januari 2025 zijn via het tijdelijke Centraal
Loket van de G4-gemeenten (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht) in totaal meer dan
4.000 ontheffingen aangevraagd. De gemeente Amsterdam coördineert dit loket en verwerkt
aanvragen namens alle deelnemende gemeenten. Het merendeel van de aanvragen betrof
ontheffingen voor particulier gebruik van bedrijfs- en vrachtauto’s (2.349 aanvragen). Ook zijn er
honderden aanvragen gedaan voor voertuigen die vanwege een handicap zijn aangepast (409), of
waarvoor nog geen emissievrij alternatief op de markt is (294).
Er zijn 379 ontheffingen toegekend op basis van bedrijfseconomische omstandigheden, waarvan
98 specifiek voor Amsterdam. Daarnaast zijn er 358 ontheffingen verleend op grond van de
hardheidsclausule – juridische bepaling die gemeenten de mogelijkheid geeft om af te wijken
van de standaardregels als toepassing van die regels leidt tot onredelijke of onbillijke gevolgen
voor een individu of bedrijf – , waarvan 83 in Amsterdam.
Vanaf september centraal loket
Tot op heden zijn er in Amsterdam geen aanvragen afgewezen op deze gronden. In enkele
gevallen is een aanvraag op basis van bedrijfseconomische omstandigheden omgezet naar een
hardheidsaanvraag, wanneer dit beter aansloot op de situatie van de aanvrager.
Vanaf 1 september 2025 worden alle nieuwe aanvragen afgehandeld door een Landelijk Centraal
Loket bij de RDW, dat dan de volledige verantwoordelijkheid overneemt van de G4-gemeenten.
Lopende aanvragen blijven tot die tijd in behandeling bij het huidige loket.
Zero-emissiezones in Nederland
Sinds 1 januari 2025 hebben zeventien Nederlandse gemeenten een zero-emissiezone (ZE-zone)
ingevoerd. Deze zones zijn uitsluitend toegankelijk voor bestelauto’s en vrachtauto’s zonder
uitstoot (zoals elektrische voertuigen). Voertuigen die na die datum op kenteken zijn gezet,
moeten volledig emissievrij zijn om toegang te krijgen. Voor voertuigen van vóór 1 januari 2025
geldt een overgangsregeling, afhankelijk van hun emissieklasse.
Er zijn overgangsregelingen en uitzonderingen:
▪ Bestelauto’s met emissieklasse 4 of lager mogen er niet meer in
▪ Emissieklasse 5 mag nog tot 1 januari 2027
▪ Emissieklasse 6 heeft toegang tot 1 januari 2028 — mogelijk verlengd tot 2029
▪ Nieuwe voertuigen (kenteken vanaf 2025) moeten emissievrij zijn
▪ Vrachtauto’s van vóór 2017 zijn niet langer toegestaan.
Uitzonderingen zijn mogelijk, bijvoorbeeld voor voertuigen die privé worden gebruikt of zijn
aangepast vanwege een handicap. Ook voor voertuigen waarvoor nog geen emissievrij
alternatief beschikbaar is, kan ontheffing worden aangevraagd.
Veel waarschuwingen verstuurd
Gemeenten hebben ruimte om hun eigen regels rondom toegang en ontheffingen in te vullen. Zo
hebben sommige steden een uitgebreide communicatiecampagne gevoerd, terwijl anderen
focussen op centrale afhandeling van ontheffingsverzoeken.
Zwolle koos voor nauwe samenwerking met ondernemers. “We hebben er in Zwolle voor
gekozen om naast ondernemers te gaan staan”, aldus de gemeente. Sinds de invoering zijn er
maandelijks zo’n 480 waarschuwingsbrieven verstuurd. Dankzij borden, socialmediacampagnes
en bijeenkomsten met ondernemers verwacht de gemeente geen grote toename in boetes. “We
beschouwen 2025 als leerjaar: alle monitoringsgegevens gebruiken we om de aanpak bij te
sturen.”
We beschouwen 2025 als leerjaar
Maastricht communiceert al sinds 2022 actief via gemeentelijke kanalen en Maastricht
Bereikbaar. Sinds januari zijn er gemiddeld 300 waarschuwingsbrieven per week verstuurd. Na
een piek in de eerste twee maanden is dit aantal een tijd lang redelijk stabiel gebleven, aldus een
woordvoerder. “De laatste weken zien we een licht dalende trend.” Per kenteken wordt maar één
waarschuwing per 14 dagen verstuurd, ook als er meerdere overtredingen worden begaan.
Rotterdam spreekt van een geslaagde invoering van de ZE-zone. Uit cijfers over de eerste drie
maanden blijkt dat circa 180.000 unieke bestel- en vrachtauto’s de zone zijn binnengereden. 96
procent van deze voertuigen voldeed aan de toegangseisen, zo blijkt uit gemeentelijke
monitoring. Slechts een kleine groep — ruim 8.000 voertuigeigenaren — kreeg een of meerdere
waarschuwingen omdat hun voertuig niet aan de voorwaarden voldeed. Volgens het
stadsbestuur zijn er tot nu toe ook geen knelpunten gemeld bij de uitvoering van de
geautomatiseerde handhaving, die plaatsvindt via kentekencamera’s. Rotterdam werkt
daarnaast aan fysieke handhavingsacties, gericht op buitenlandse voertuigen. De gemeente
verwacht dat de combinatie van duidelijke communicatie en soepele ontheffingsprocedures de
naleving ook na 1 juli op peil houdt. Gemeente Rotterdam beschouwt deze beginperiode
daarmee als positief en ziet de hoge naleving als bevestiging dat de invoering zorgvuldig is
voorbereid en gecommuniceerd.
Amsterdam ziet inmiddels een dalende trend in het aantal voertuigen dat onterecht een ZE-zone
binnenrijdt. In mei 2025 werden 646 bestelauto’s en 141 vrachtauto’s geregistreerd die in
overtreding waren. Ter vergelijking: in januari waren dit nog 1138 bestelauto’s en 235
vrachtauto’s.
Bekijk ook
Zero-emissiezones balanceren tussen idealisme en realisme
Wat verwachten gemeentes?
Gemeente Zwolle verwacht niet dat het aantal boetes heel hoog zal uitvallen. De combinatie van
intensieve voorlichting en de overgangsregeling heeft duidelijk effect, aldus de woordvoerder.
“We verwachten dat er veel ondernemers gebruik gaan maken van de 1-daagse ontheffing (die
tot 1 juli nog niet hoefde te worden aangevraagd). Uiteraard blijven we ondernemers
ondersteunen om ongewenste boetes te voorkomen en blijven we in gesprek met de
ondernemers om samen te zoeken naar passende oplossingen.”
We vermoeden dat een deel van de overtredingen bewust gemaakt wordt”
Gemeente Maastricht zegt te verwachten (en hopen) dat het aantal boetes lager gaat zijn dan de
gemiddeld 300 waarschuwingsbrieven die ze nu per week versturen. “Ons vermoeden is dat een
deel van de overtredingen op dit moment bewust gemaakt wordt, omdat er alleen een
waarschuwing volgt. We verwachten een aanpassing van gedrag zodra er boetes worden
opgelegd.”
In Amsterdam heeft de gemeente afgelopen weken ondernemers via verschillende kanalen
gewaarschuwd dat de handhaving gaat beginnen, laat een woordvoerder weten. “Het is moeilijk
te voorspellen of er veel boetes zullen worden verstrekt. We hopen dat iedereen nu op de hoogte
is.”
Ook gemeente Rotterdam vindt het moeilijk om een inschatting te maken van het boeteverloop.
“We wachten het even af. Feit is dat vanaf 1 januari dit jaar de nieuwe regels al zijn ingegaan en
dat we zien dat – op een paar procent na- vrijwel iedereen zich eraan houdt.”
Bron: Op weg naar ZES
Checken of voertuig nog toegang heeft
Met tools als de kentekencheck op Opwegnaarzes.nl kunnen ondernemers en particulieren
eenvoudig zien of hun voertuig nog toegang heeft tot de ZE-zones. Wie incidenteel de zone moet
betreden, kan online een dagontheffing aanvragen. Structurele oplossingen, zoals
voertuigvervanging, worden via landelijke subsidies ondersteund.