De laatste tijd hebben lokale voedselbanken veel vragen gesteld over de fiscale gevolgen verbonden aan de aankoop en het gebruik van bestelauto’s en vrachtauto’s. PwC heeft deze fiscale gevolgen op een rij gezet Dit overzicht beperkt zich tot de aankoop en het gebruik van een bestelauto en gaat niet in op de aankoop en het gebruik van een vracht- en/of personenauto. In dit artikel komt eerst de vraag aan de orde wat fiscaal bezien een bestelauto is. Daarna volgt een bespreking van de relevante belastingen. Dit zijn de omzetbelasting (btw), de belasting van personenauto’s en motorrijwielen (BPM) en de motorrijtuigenbelasting (MRB).
Wat is een bestelauto? #
- De bestelauto is voornamelijk ingericht voor het vervoer van goederen.
- De laadruimte moet een vaste, vlakke laadvloer hebben over de hele breedte en lengte van de laadruimte.
- In de laadruimte mogen geen zitplaatsen aanwezig zijn.
- De toegestane maximum massa is maximaal 3.500 kilo. De toegestane maximummassa is het gewicht van de bestelauto vermeerderd met het toegestane gewicht aan inzittenden en lading samen.
- Daarnaast zijn er eisen aan de ombouw en inrichting, die afhankelijk zijn van het type. Zie voor meer informatie de website van de Belastingdienst.
- De aard van de aandrijving (benzine, diesel of anderzins) is niet van belang om te bepalen of sprake is van een bestelauto.
Btw #
Indien een voedselbank een nieuwe ongebruikte bestelauto aankoopt van een ondernemer, dan is de ondernemer verplicht om aan de voedselbank 21% btw te berekenen over de overeengekomen koopsom. Ook bij aankopen vanuit het buitenland kan onder omstandigheden 21% btw verschuldigd zijn door de voedselbank. Het voert in het kader van dit artikel te ver om hier nader op in te gaan. Als een voedselbank een gebruikte bestelauto koopt van een handelaar die de zogenaamde margeregeling toepast, of van een particulier, staat er geen btw op de factuur. Zie voor meer informatie over de margeregeling de website van de Belastingdienst. Eén van de voorwaarden om door de Belastingdienst aangemerkt te worden als btw-ondernemer is het hebben van regelmatige inkomsten uit bedrijf of beroep. Nagenoeg alle lokale voedselbanken worden niet aangemerkt als ondernemer, omdat zij geen bedrijf uitoefenen. Zie voor meer informatie over btw-ondernemerschap de website van de Belastingdienst. Nu de voedselbanken in beginsel niet als btw-ondernemer zijn aangemerkt, is voor deze voedselbanken de btw niet aftrekbaar. Voor de enkele voedselbank die wel btw-ondernemer is, is het de vraag of een volledig recht op btw-aftrek bestaat, omdat de bestelauto ook voor goed-doel-activiteiten wordt gebruikt. Overigens heeft het ontbreken van het btw-ondernemerschap ook tot gevolg dat de voedselbank niet in aanmerking komt voor vrijstellingen en bijzondere regelingen in de BPM en MRB.
BPM #
BPM wordt eenmalig geheven voor iedere bestelauto die in Nederland een kenteken krijgt. Er geldt een vrijstelling voor bestelauto’s die op naam worden gesteld van een btw-ondernemer, mits deze de bestelauto voor meer dan 10% voor btw-ondernemingsdoeleinden gebruikt en 5 jaar in bezit heeft. Deze algehele vrijstelling voor btw-ondernemers komt echter met ingang van 1 januari 2025 te vervallen. De meeste voedselbanken in Nederland zijn of worden niet als btw-ondernemer aangemerkt door de Belastingdienst, waardoor zij niet in aanmerking komen
voor de ondernemersvrijstelling. Ook bij de aanschaf van een gebruikte bestelauto kan BPM aan de orde zijn. Dat is het geval indien de vorige eigenaar geen BPM was verschuldigd, omdat hij een beroep kon doen op de vrijstelling. Het tarief voor bestelauto’s is 37,7% van de netto catalogusprijs. Onder de netto catalogusprijs wordt verstaan de catalogusprijs, verminderd met de daarin begrepen omzetbelasting. De catalogusprijs wordt vastgesteld door de fabrikant of importeur en als zodanig publiekelijk bekendgemaakt. De catalogusprijs staat dus geheel los van de overeengekomen koopprijs. Bij het resultaat telt de Belastingdienst een dieseltoeslag van €273 op. Als de bestelauto een andere motor heeft, geldt een korting van €1.283. Voor gebruikte bestelauto’s wordt het BPM bedrag verminderd. Tot 1 januari 2025 geldt een vrijstelling voor emissieloze bestelauto’s. Indien een bestelauto tegen vergoeding ter beschikking wordt gesteld aan een voedselbank door een ondernemer (bv. door een leasemaatschappij of regionale voedselbank ), dan moet worden beoordeeld of deze partij in aanmerking blijft komen voor de vrijstelling. Het voert in het kader van dit artikel te ver om hier nader op in te gaan.
MRB #
Onder de naam motorrijtuigenbelasting wordt een belasting geheven ter zake van het houden van onder andere een bestelauto. Deze belasting is ook bekend als de wegenbelasting. Het verschuldigde tarief is afhankelijk van de aard van de aandrijving, het gewicht en de ouderdom van de bestelauto. Voedselbanken komen alleen voor het verlaagde ondernemerstarief in aanmerking als zij kwalificeren als btw-ondernemer en de bestelauto voor meer dan 10% gebruiken voor btw-ondernemers doeleinden. Subsidie voor elektrische bestelauto’s Indien een voedselbank overweegt om een nieuwe, volledig uitstootvrije (emissieloze) bestelauto aan te schaffen of te leasen, kan onder stringente voorwaarden een aankoopsubsidie worden verkregen. Dit is geregeld in de Subsidieregeling Emissieloze Bedrijfsauto’s (SEBA). Bij zogeheten ‘operational lease’ kan de leasemaatschappij SEBA aanvragen.
Conclusie #
Het aankopen en het gebruik van bestelauto’s door voedselbanken heeft fiscale gevolgen. Er gelden geen generieke vrijstellingen en/of andere begunstigende regelingen voor voedselbanken. Het is wel mogelijk om een beroep te doen op de generieke ondernemersregelingen. Daarvoor is het evenwel noodzakelijk dat een voedselbank kwalificeert als btw-ondernemer, hetgeen niet geldt voor nagenoeg alle voedselbanken. Indien een voedselbank geen btw-ondernemer is, kan geen beroep worden gedaan op allerlei fiscale faciliteiten die voor bestelauto’s gelden. Bovendien komt per 1 januari 2025 voor de BPM de vrijstelling voor de btw-ondernemers te vervallen. Dit geldt ook voor de vrijstelling voor emissieloze bestelauto’s.