Om je als voedselbank optimaal voor te bereiden op de invoering van de vrachtwagenheffing per 1 juli 2026, is het essentieel om per voertuig vast te stellen of deze heffing plichtig is. De onderstaande leidraad helpt bij het categoriseren van de vloot en het nemen van de juiste stappen.

1. De Cruciale Check: Is het voertuig N1 of N2? #

De vrachtwagenheffing geldt voor alle voertuigen in de categorieën N2 en N3 met een technische maximummassa van meer dan 3.500 kg.

• Hoe controleer je dit? Gebruik de RDW-kentekencheck. Kijk specifiek naar de letter ‘J’ (Voertuigcategorie).
  • Categorie N1: Dit zijn lichte bestelwagens (TMM ≤ 3.500 kg). Deze zijn vrijgesteld van de vrachtwagenheffing.
  • Categorie N2: Dit zijn vrachtwagens met een technische massa tussen 3.501 kg en 12.000 kg. Deze zijn altijd Tolplichtig, ongeacht het type rijbewijs.
• Let op bij “terug-gekeurde” voertuigen: Veel voedselbanken gebruiken voertuigen die technisch een N2- classificatie hebben, maar op papier zijn terug-gekeurd naar 3.500 kg om met een B-rijbewijs te mogen rijden. Voor de vrachtwagenheffing is de technische maximummassa leidend. Als het voertuig als N2 geregistreerd staat bij de RDW, valt het onder de heffing, zelfs als er met een B-rijbewijs in wordt gereden.
• BE-combinaties: Een BE-trekker is specifiek gebouwd om een oplegger te trekken. Omdat de combinatie vrijwel altijd boven de 3.500 kg uitkomt, worden deze combinaties voor de wet als vrachtwagen beschouwd en zijn ze dus Tolplichtig.

2. Leidraad voor de Vlootvoorbereiding (Voor Dieselvoertuigen (Euro 5 en 6)) #

Voor deze voertuigen verandert de belastingstructuur ingrijpend per 1 juli 2026:

• Stap 1: Inventarisatie. Controleer via de RDW-check of het voertuig de status N2 heeft. Zo ja, dan is het voertuig Tolplichtig.
• Stap 2: Contracteer een toldienstaanbieder. Sluit een contract af met een commerciële EETS-aanbieder of met de Nederlandse hoofddienstaanbieder NedLinq (alleen Nederland).
• Stap 3: Implementatie On-Board Unit (OBU). Installeer het tolkastje achter de voorruit. Dit kastje moet in Nederland altijd aanstaan tijdens het rijden, ook buiten het heffingsnetwerk (bijv. binnen de bebouwde kom).
• Fiscale verandering: De vaste motorrijtuigenbelasting (MRB) voor vrachtauto’s tot 12.000 kg vervalt volledig (nihiltarief). Het Eurovignet verdwijnt eveneens. Daarvoor in de plaats komt de kilometerheffing (gemiddeld € 0,113 per km voor Euro 6). Voor Volledig Elektrische Voertuigen (Zero-Emissie)
• Vrijstelling van tol: Emissievrije voertuigen tot 4.250 kg zijn volledig vrijgesteld van de vrachtwagenheffing. Zij hoeven dus geen tolkastje te installeren.
• Veiligheidscursus (Vanaf 1 juli 2025): Hoewel zij geen tol betalen, moeten bestuurders met een B-rijbewijs in deze zwaardere elektrische voertuigen (3.501 – 4.250 kg) in de nabije toekomst wél een verplichte veiligheidscursus (o.a. Bovag) volgen.
• Urenregistratie: Voor deze voertuigen geldt een vrijstelling van de tachograafplicht (binnen 100 km), maar de arbeidstijden moeten wel deugdelijk en digitaal worden bijgehouden in het voertuig.

3. Samenvattend overzicht voor 1 juli 2026 #

Voertuigtype Registratie Tolplichtig? Actie nodig
Lichte bestelbus N1 Nee Geen
Zware bakwagen (Diesel) N2 Ja OBU installeren + contract
BE-combi (Diesel) N2 (samenstel) Ja OBU installeren + contract
Elektrische bus/bakwagen N2 (tot 4250kg) Nee Veiligheidscursus chauffeurs (per
2025)

Belangrijk: Rijden zonder geldig contract of met een uitgeschakeld kastje kan leiden tot boetes van €800 (contract) of €500 (kastje), waarbij in de eerste zes maanden (de gewenningsfase) een korting van 50% geldt per dag boete. Het niet voldoen aan de wettelijke vereisten kan bovendien de verzekeringsdekking in gevaar brengen.