Jaargang 11, nr. 1, januari 2023
Inhoudsopgave:
850e gebruiker van Voedingsbodem 2
2022 is het fruitigste jaar van
Groente & Fruitbrigade! 2
Statiegeldactie Dirk 2
Informatie over AH-actie ‘Op een lege
maag kun je niet leren’ 2
Wordt THT een TGT? 3
Workshops voedselveiligheid 3
Nog enkele aandachtspunten na nieuwe
release Elzi 3
Enthousiaste reacties op welkomprogramma
voor nieuwe bestuurders 4
Lespakket voor de nieuwe generatie 4
De meest gevolgde trainingen via de
VoedselbankAcademie in 2022 5
Nieuwtjes van andere voedselbanken 5/6
Kalender 6
Nieuwsbrief vol vitamines voor de voedselbanken
Voorwoord
Zaterdag 21 januari jl. was er een extra
digitale Algemene Ledenvergadering. Deze
was nodig ter afsluiting van ons strategietraject voor de jaren 2023-2025. De leden
hebben nu een besluit over die strategie
genomen. Die strategie is niet in beton
gegoten en kan indien nodig tussentijds
worden aangepast. Een tweede besluit van
de Algemene Ledenvergadering was dat we
nu niet met de uitvoering gaan beginnen.
Dit door de enorme drukte bij de voedselbanken als gevolg van het sterk toegenomen
aantal klanten. Tijdens de extra Algemene
Ledenvergadering kwamen ook andere
onderwerpen aan de orde. Deze treffen jullie
hieronder aan in een kort verslag.
Leo Wijnbelt
Voorzitter Voedselbanken Nederland
Kort verslag van de
Extra Algemene
Ledenvergadering
van 21 januari jl.
• De notitie ‘Veilig en Gezond Werken’
werd toegelicht door het VBN-bestuurslid Klanten, Rob van Gerven, en enkele
vragen werden beantwoord. De notitie
wordt geplaatst op Voedingsbodem.
Deze notitie gaat over de materiële
veiligheid van vrijwilligers, klanten en
bezoekers. Vanzelfsprekend is op
Voedingsbodem ook informatie te vinden
over voedselveiligheid en sociale
veiligheid.
• Het vraagstuk over ‘statushouders’:
werd na discussie verdaagd naar de ALV
van mei 2023. Hier wordt overigens ook
nog een keer naar gekeken door de
Landelijke Werkgroep Criteria.
• Het voorstel over ‘pleegkinderen’ werd
toegelicht door Rob en, na discussie,
met meerderheid van de stemmen
aangenomen. Vanaf nu wordt bij de
leefgeldberekening een pleeggeldvergoeding niet meer meegenomen,
maar het pleegkind telt wel mee in de
berekening van de gezinsgrootte.
• Leo Wijnbelt, de voorzitter van de
vergadering, lichtte nog eens toe op
welke uitgebreide manier de strategie
voor de komende jaren in de afgelopen
periode met de voedselbanken werd
besproken. Bij de ALV van aanstaande
mei hebben we hopelijk beter op ons
netvlies wat de effecten van de maatregelen van de regering zijn en kunnen
we dan een (bescheiden) lijst met acties
gaan uitvoeren.
• Met het Strategiedocument 2023-2025
werd unaniem ingestemd, nadat dit
hoofdstuk voor hoofdstuk besproken
werd. Uit de discussie kwamen nog
interessante gezichtspunten naar voren
waar bestuur nog mee aan de slag gaat.
• Leo deed een oproep om met VBN mee
te denken over de opzet van themabijeenkomsten voor voedselbanken en
ook over ideeën om ALV’s aantrekkelijker
te maken. Verder dankte hij alle vrijwilligers, omdat zij er de afgelopen maanden, en nu nog steeds, héél hard aan
moeten trekken om alle (nieuwe) klanten
van voedsel te voorzien.
• De Extra ALV werd goed bezocht; er
waren ruim 100 voedselbanken vertegenwoordigd. Gezien de weersomstandigheden was het fijn dat deze Extra ALV
digitaal gehouden werd.
Foto: Welly Crone
pagina 2 NIEUWSBRIEF VOEDSELBANKEN NEDERLAND Jaargang 11, nr. 1, januari 2023
850e gebruiker van Voedingsbodem
Arnold Polman is vrijwilliger bij de
voedselbank Tilburg. Op donderdag
22 december registreerde hij zich bij
kennisbank Voedingsbodem als de
850e gebruiker.
Desgevraagd mailde hij daarover: “Ik heb op
die donderdag inderdaad ingelogd op de
site, maar gebruik de site echter al een jaar
of drie. Ik moest opnieuw een account
aanmaken, omdat het vorige account niet
meer werkte. Hoofdzakelijk maak ik gebruik
van de voedselveiligheidsdocumenten.
Ik vind het een prettige, goed toegankelijke
en duidelijke site.”
Tevredenheidsonderzoek
Iedereen die tussen 1 oktober 2022 en 31
december 2022 inlogde op Voedingsbodem
kreeg de vraag om mee te werken aan een
tevredenheidsonderzoek. De pop-up met
deze vraag verscheen bij de eerstvolgende
drie keren inloggen, daarna niet meer.
De vragenlijst is door 95 personen ingevuld.
Dit is 11% van het totaal aantal gebruikers
(858). Dat is een mooi resultaat. Een klein
aantal mensen is vervolgens nog gebeld
om een toelichting. In de MEEdeler van
februari doen we verslag van de uitkomsten
en vervolgacties.
2022 is het fruitigste jaar van
Groente & Fruitbrigade!
Groente & Fruitbrigade is de
op een na grootste leverancier
van Voedselbanken Nederland.
De stichting heeft als missie om iedere
voedselbankklant elke week te voorzien
van verse groente & fruit. Inmiddels zijn
de cijfers van 2022 bekend en deze
breken alle records.
Vanuit onze locatie in Poeldijk werd
2,4 miljoen kilo verzameld, gesorteerd en
beschikbaar gesteld voor voedselbanken.
Locatie IJsselmuiden haalde in ongeveer een
half jaar tijd bijna 270 ton op en Venlo wist
80 ton uit eigen regio binnen te halen en te
verdelen in Limburg. Hiermee overstegen we
onze verwachting in jaarvolume met bijna
30%. Dat is ook nodig om de groei van de
voedselbanken bij te blijven benen.
Vooruitblik komend jaar
Voor komend jaar verwachten we dat
IJsselmuiden met haar flexibele agrarische
vrijwilligerspoule, die zich inzet om bij telers
wortels uit te sorteren, kolen te steken en
appels te plukken, verder doorgroeit. Voor
Venlo verwachten we teamuitbreiding en
meer leveranciers aan ons te binden.
Op onze locatie in Poeldijk verwachten we
lichte volumegroei en vieren wij ons 5-jarig
bestaan medio dit jaar.
Wij wensen iedereen een gezond en gelukkig
nieuwjaar boordevol vitamines. Heb je
vragen of opmerkingen? Mail ons gerust op
communicatie@groentefruitbrigade.nl
Wij beantwoorden de berichten graag.
Statiegeldactie Dirk
Voor de tiende keer op rij steunt Dirk de
voedselbanken. Klanten kunnen hun statiegeldbon doneren aan de voedselbanken
en helpen zo mensen die dat het hardste
nodig hebben.
De actie loopt van 13 februari tot en met 12
maart 2023 in alle filialen. Helpen jullie dit
jaar weer mee?
Informatie over
AH-actie ‘Op een lege
maag kun je niet leren’
In de vorige MEEdeler kondigden we het al
aan. Albert Heijn organiseert opnieuw de
landelijke actie ‘Op een lege maag kun je
niet leren’. De actie loopt van 30 januari tot
en met 5 februari.
In de Nieuwsflits van 27 december 2022 is
alle informatie rondom deze actie verstuurd.
NIEUWSBRIEF VOEDSELBANKEN NEDERLAND Jaargang 11, nr. 1, januari 2023 pagina 3
Per 1 januari is er een
wijziging in de levensmiddelenwetgeving. Voor de
voedselbanken is het vooral
van belang om in de gaten te houden
dat gekoelde producten die een THTdatum hadden, vanaf nu een TGT-datum
kunnen hebben. Producten met een TGT
mogen na deze datum niet meer worden
uitgedeeld (tenzij uiterlijk op de datum
ingevroren).
Wettelijke houdbaarheidsdatum
Op voorverpakte levensmiddelen moet altijd
een houdbaarheidsdatum worden vermeld.
De wet kent 2 verschillende soorten van
deze houdbaarheidsdatum:
• Datum van minimale houdbaarheid
Deze is op een voorverpakking herkenbaar als ‘ten minste houdbaar tot…’,
vaak THT-datum genoemd.
• Uiterste consumptiedatum
Deze is herkenbaar als ‘te gebruiken
tot…’, vaak TGT-datum genoemd.
Levensmiddelen die uit microbiologisch
oogpunt zeer bederfelijk zijn en daardoor na
korte tijd een onmiddellijk gevaar voor de
menselijke gezondheid kunnen opleveren,
moeten zijn voorzien van een uiterste
consumptiedatum (TGT).
In het warenwet staan bovendien 2 ‘omstandigheden’ wanneer een uiterste consumptiedatum verplicht is:
• Indien een bewaarvoorschrift tussen 0°C
en 6°C wordt vermeld.
• Indien de houdbaarheidstermijn korter is
dan 5 dagen.
Is er van één van deze situaties sprake, dan
was een uiterste consumptiedatum dus
verplicht.
Dit verandert per 1 januari 2023
De bepaling vervalt dat levensmiddelen met
een bewaarvoorschrift tussen 0°C en 6°C,
of levensmiddelen met een houdbaarheidstermijn korter dan 5 dagen automatisch
verplicht zijn voor het hebben van een
uiterste consumptiedatum.
De verplichting voor het hebben van een
uiterste consumptiedatum geldt vanaf
1 januari alleen voor levensmiddelen die uit
microbiologisch oogpunt zeer bederfelijk zijn
en daardoor na korte tijd een onmiddellijk
gevaar voor de menselijke gezondheid
kunnen opleveren.
In de praktijk kan dit dus betekenen dat
levensmiddelen die voorzien waren van een
uiterste consumptiedatum (TGT) omdat ze
aan één van de genoemde voorwaarden
voldoen, ná 1 januari 2023 van een datum
van minimale houdbaarheid (THT) kunnen
worden voorzien. Maar aan de andere kant
kan het ook betekenen dat levensmiddelen
die van een datum van minimale houdbaarheid (THT) waren voorzien, nu een uiterste
consumptiedatum (TGT) moeten krijgen.
Het is aan de fabrikant om hier een besluit
over te nemen.
Workshops
voedselveiligheid
Voor coördinatoren en bestuursleden voedselveiligheid die de
cursus ‘Handboek Voedselveiligheid in de praktijk’ hebben
gevolgd, biedt het team voedselveiligheid
een paar ééndaagse workshops aan waarbij
we twee onderwerpen verder uitdiepen. In
deze workshops wordt er na een presentatie
in kleine groepen verder gesproken en
geoefend, waarbij ook lokale ervaringen
uitgewisseld kunnen worden.
Bij de volgende workshops zijn nog een paar
plekken beschikbaar:
• Workshop Temperatuurborging en
Kwaliteit: 14 februari
Deze workshop staat gepland voor
dinsdag 14 februari 2023 van 10:30 uur
tot 15:30 bij het Servicecentrum te
Houten. Geef je snel op, want vol = vol.
• Workshop Plaagdierbeheersing
en Hygiëne & Schoonmaak:
6 maart in Leiden
Deze workshop staat gepland voor
maandag 6 maart 2023 van 10:30 uur
tot 15:30 bij Voedselbank Leiden en
Omstreken. Geef je snel op, want
vol = vol.
Aanmelden voor deze workshops kan via
teamvoedselveiligheid@voedselbankennederland.nl.
In de vorige Meedeler (december 2022) is
uitgebreide informatie te lezen over deze
workshops.
Nog enkele aandachtspunten na nieuwe
release Elzi
Vanaf 19 december 2022 is de
nieuwe release van Elzi een feit.
Helaas zijn er nog wat problemen waardoor het systeem niet
geheel volgens verwachting werkt. Aan de
oplossing hiervoor wordt hard gewerkt.
We vragen jullie dan ook nog even geduld te
hebben voordat je in het systeem aan de
slag kunt gaan.
Op dit moment zijn alle cursisten waarvoor
een account is aangemaakt zichtbaar voor
alle cursus organisatoren. Dit privacy
probleem wordt zo spoedig mogelijk
opgelost. Daarnaast moet de gebruikershandleiding die te downloaden is nog verder
uitgewerkt worden. Kortom: er is nog het
nodige werk te verzetten.
Graag nog even geduld tot het sein op
‘groen’ komt. We laten het weten als het
zover is.
Vragen? teamvoedselveiligheid@voedselbankennederland.nl
Wordt THT een TGT?
pagina 4 NIEUWSBRIEF VOEDSELBANKEN NEDERLAND Jaargang 11, nr. 1, januari 2023
Enthousiaste reacties op
welkomprogramma voor
nieuwe bestuurders
In opdracht van het bestuur van VBN heeft het team
Training en Opleiding afgelopen anderhalf jaar een
welkomprogramma ontwikkeld en voor het eerst uitgevoerd voor nieuwe bestuurders van voedselbanken.
Het programma bestaat uit een introductie e-learning, het
aanleveren van een buddy en twee fysieke bijeenkomsten op het
servicecentrum in Houten.
De voornaamste doelen van het programma zijn dat nieuwe
bestuurders zich welkom voelen bij de voedselbankorganisatie,
bekend raken met haar organisatie en cultuur, (extra) deskundigheid opbouwen én netwerken met de vrijwilligers van servicecentrum en andere voedselbanken ontwikkelen.
Over de twee bijeenkomsten kwamen de volgende enthousiaste
reacties van drie deelnemers: Jolande, Herbert en Monique van
Voedselbank Breda:
“Zaterdag 19 november jl. hebben we met 3 personen van
het bestuur van de Voedselbank Breda de tweede inspirerende, inhoudelijke en goed georganiseerde bijeenkomst
gevolgd. Een bijeenkomst in eerste instantie opgezet in de
‘leerlijn voor nieuwe bestuurders’. Maar wat ons betreft meer
dan de moeite waard voor alle bestuurders!
In de eerste bijeenkomst in oktober werd een introductie
gegeven over de informatie op Voedingsbodem en lag
vervolgens de nadruk op de thema’s Voedselveiligheid en
Klant. Twee bestuurders van het landelijk bestuur waren hierbij
aanwezig: het bood ons informatie-uitwisseling, gevolgd door
een interessante discussie.
De tweede bijeenkomst ging vooral over fondswerving en
integriteit. Ook hier was weer iemand van het landelijk bestuur
aanwezig (Fondswerving) en een teamcoördinator (Bestuurlijke, juridische en fiscale zaken). Zij hadden interessante,
herkenbare casuïstiek gemaakt en dat leverde inspirerende,
ethische discussies op: Hoe doen wij dit eigenlijk als lokale
voedselbank? Het waren bijeenkomsten die we iedereen
aanraden vanwege de goede sfeer, de verdieping van
thema’s; de relatie van lokale VB met Voedselbanken
Nederland en de mogelijkheid tot ontmoeting met andere
voedselbanken. Leren van en met elkaar! Beide bijeenkomsten werden door twee enthousiaste en professionele trainers
geleid. Dank jullie wel.”
Ook interesse in het welkomprogramma?
Uit deze reactie en de reacties van anderen blijkt interesse voor het
welkomprogramma! De e-learning van het welkomprogramma is te
bekijken via Voedselbankenacademie. Mocht je geïnformeerd willen
worden over het welkomprogramma, dan kun je je naam achterlaten
bij Gerda Maas-Dekker van het Servicecentrum.
Lespakket voor de nieuwe generatie
Al enkele jaren heeft Voedselbanken Nederland een lespakket voor de
basisschoolgroepen 7 en 8. Het lespakket van 4 modules is vooral
ontwikkeld om bewustzijn te creëren bij de jongere generatie.
Juist in deze tijden zullen veel huishoudens de regels thuis moeten
aanscherpen. Om kinderen bewust te maken van de kosten van
boodschappen, wat THT en TGT inhoudt en wat armoede betekent.
Een mooie boodschap die in het lespakket verweven zit is dat niet
ieder gezin hetzelfde leeft.
Het is een interactieve manier van leren met groepsopdrachten en ook
een thuisopdracht om zo ook ouders weer op scherp te zetten.
Wellicht maken we op deze manier een volgende generatie vrijwilligers
alvast bewust van de noodzaak van goed, gezond en voedzaam
voedsel en dat dit helaas niet voor iedereen vanzelfsprekend is.
Het lespakket en de lerarenhandleiding hebben een update gekregen
en staan klaar op de voedingsbodem.
NIEUWSBRIEF VOEDSELBANKEN NEDERLAND Jaargang 11, nr. 1, januari 2023 pagina 5
De meest gevolgde trainingen via de
VoedselbankAcademie in 2022
Nieuwtjes van andere voedselbanken
Centrale distributie voor Zeeuwse voedselbanken
Na een klein jaar vergaderen werd op
woensdag 11 januari het eerste centrale
transport vanuit het RDC Tilburg ontvangen
op het terrein van Voedselbank Goed
Ontmoet in Bergen op Zoom.
De goederen in deze vrachtwagen zijn
bestemd voor Goed Ontmoet, maar ook
voor de vier Zeeuwse voedselbanken, die ze
daar op komen halen. Door dit gezamenlijke
transport van het RDC Tilburg naar Bergen
op Zoom besparen de voedselbanken tijd en
geld doordat ze minder kilometers moeten
maken. Daarnaast is dit goed voor het
milieu. Over enkele maanden wordt dit
initiatief geëvalueerd en wellicht zelfs verder
uitgebreid.
Kerstdiner in Alkmaar
Bij Voedselbank Alkmaar is er met Kerst een
mooi initiatief opgezet door Petra Visser
samen met een lokale bistro Madame
Jeannette. Op Eerste Kerstdag hebben zij
een geweldig kerstdiner verzorgd voor de
alleenstaanden die zijn aangesloten bij de
voedselbank. Madame Jeannet heeft op een
krijtbord in het restaurant een oproep
gedaan aan de gasten om een bijdrage te
leveren in de vorm van een donatie of een
cadeau. Dit is veelvuldig gedaan, de avond
was gezellig en iedereen is met een kerstcadeau naar huis gegaan.
Voor de gezinnen en koppels die zijn
aangesloten bij de voedselbank hebben zij
een heel mooi en rijkelijk gevuld kerstpakket
samengesteld waarin alles aanwezig was
voor een kerstdiner thuis. Zelfs aan de
aankleding, zoals servetten en een tafelkleed, was gedacht. Petra, die zich vooral
bezighoudt met het non-food gedeelte van
de voedselbank in Alkmaar, heeft samen met
haar team deze pakketten samengesteld.
Voor hen een koud kunstje want zij maken
ook leuke en bruikbare goodiebags vol
met bijvoorbeeld persoonlijke verzorgingsproducten of schoolspullen als het nieuwe
schooljaar begint.
Stokkum geeft gul
Stokkum, een dorp met 1.100 inwoners in
de Gemeente Montferland heeft voor het
derde jaar een actie gehouden voor onze
voedselbank. De actie werd georganiseerd
door Sint Oswaldus Gilde Stokkum.
De opbrengst van de actie ‘Wees zuinig
maar niet voor de Voedselbank’ leverde ruim
80 volle kratten met levensmiddelen op.
pagina 6 NIEUWSBRIEF VOEDSELBANKEN NEDERLAND Jaargang 11, nr. 1, januari 2023
Colofon
Deze nieuwsbrief is een uitgave van
Voedselbanken Nederland.
Eindredactie: Marije Ruijgrok
Redactie: Simon Fousert en Mariska van Tol
Vormgeving: Walter Luykenaar
Met dank aan: bestuursleden Voedselbanken
Nederland en vele andere vrijwilligers bij de
voedselbanken.
© Vereniging Voedselbanken Nederland
Meidoornkade 19, 3992 AG Houten
E-mail: welkom@voedselbankennederland.nl
www.voedselbankennederland.nl
Overname van artikelen in andere publicaties
is toegestaan. Vermelding van
Nieuwsbrief Voedselbanken Nederland als
bron wordt daarbij op prijs gesteld.
Nieuwtjes van andere voedselbanken
Kalender
Algemene ledenvergadering 13 mei, 2 september en 11 november 2023
Diverse webinars fondsenwerving 2023, exacte data volgen later
AH actie 30 januari t/m 5 februari (week 5)
Training voedselveiligheid ‘Handboek
Voedselveiligheid in de praktijk’ 7 februari
Statiegeldactie Dirk 13 februari tot en met 12 maart 2023
Workshop Temperatuurborging en Kwaliteit 14 februari
Workshop Plaagdierbeheersing en
Hygiëne & Schoonmaak 6 maart (VB Leiden)
Ook in Vlaardingen kan gewinkeld worden bij de voedselbank
Op 6 januari is in Vlaardingen een nieuw
pand met winkel van de voedselbank
geopend door de wethouder sociale
zaken A. Proos. Met het winkelconcept
zal een betere bijdrage aan de eerste
levensbehoefte worden geleverd.
De basis is gelegd voor een nieuwe distributiewijze. Met de financiering van de verbouwing en inrichting die vrijwel geheel door
sponsoring heeft plaatsgevonden is ook
financieel een sterke basis gelegd voor de
toekomst. Natuurlijk blijven er vaste kosten
bestaan, zoals huur, energie en vervoerskosten. Een groot deel daarvan wordt
gesubsidieerd door de gemeente Vlaardingen.
Een en ander betekent dat de giften voor
het grootste deel kunnen worden besteed
aan de inkoop van voedsel.
Echter de opzet blijft om maximaal te blijven
voorzien in het verkrijgen van voedsel door
sponsoring.
Wij prijzen ons gelukkig met de voortdurende
ondersteuning van ons werk door zoveel
particulieren, bedrijven, stichtingen, kerken
en gemeente. Zo kunnen wij wekelijks
inmiddels 230 gezinnen bestaande uit meer
dan 500 personen voorzien van voedsel.
Het streven is en blijft om te kunnen voorzien
in de behoefte aan voedsel voor 3 dagen per
week. We kunnen terugzien op een geslaagde openingsbijeenkomst waaruit blijkt dat er
een grote en warme belangstelling is uit alle
delen van de samenleving voor het werk van
de voedselbank.
Het nieuwe pand biedt tevens ruimte aan
een Speelgoedbank en een welzijnsorganisatie die met sociale raadslieden hulp biedt
bij geldzaken en juridische vragen.
Samenwerking voor huisdieren in Emmen
Bij de voedselbank in Emmen worden niet alleen mensen, maar ook huisdieren geholpen.
Als je weinig te besteden hebt is het niet
alleen lastig om voldoende eten voor jezelf te
kopen, ook dierenvoer is dan een grote
uitgave.
Om die reden begint zorginstelling
De Hooimijt in Emmen met het inzamelen
van dierenvoer. Zij brengen het ingezamelde
voer naar de voedselbank zodat het goed
terecht komt.