Jaargang 11, nr. 4, april 2023
Inhoudsopgave:
Inspiratiesessie voor voedselverwerving 2
Zomerkampen voor € 17,50 per gezin 2
Voedselbankje Gorinchem 2
De ‘stratenaanpak’ 2
Vlaardingen deelt vakanties uit! 3
Verzekeringen, hoe zit het nou precies? 3
De rol van voedseldonateurs voor de
voedselbank 4
Bedankt voor alle donaties! 4
AH organiseert iftar 4
Resultaten van de inspecties in 2022 5
Omgaan met agressie 5
Zoeken op Voedingsbodem: zo doe je dat! 6
Verduurzaming in de praktijk 6
Verplichtingen energie besparen 7
Team Duurzaamheid 7
De preventiemedewerker binnen de lokale
voedselbanken 8
Nieuwtjes van andere voedselbanken 8
Nieuwsbrief vol vitamines voor de voedselbanken
Voorwoord
Onlangs informeerde ik jullie met een
Nieuwsflits dat het Kabinet extra geld uittrekt
voor voedselhulp, grotendeels gefinancierd
vanuit het Europees Sociaal Fonds.
De voedselbanken in verreweg de meeste
EU-landen ontvangen deze voedselhulp al
vele jaren. Zolang er voedselbanken in
Nederland zijn, is tevergeefs geprobeerd de
verschillende Kabinetten van de noodzaak te
overtuigen daar ook in ons land gebruik van
te maken. Om drie redenen is het fijn dat
deze voedselhulp nu ook in Nederland wordt
gegeven: fijn voor onze collega’s die zich lang
geleden al hiervoor hebben ingespannen, fijn
voor onze klanten in de komende 5 jaar en fijn
dat het Kabinet over vijf jaar de hulp alleen
maar hoeft te continueren omdat de
‘principiële’ hobbel nu eindelijk genomen is!
Leo Wijnbelt
Voorzitter Voedselbanken Nederland
Allergeeninformatie moet beter
Uit inspecties van de Nederlandse
Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)
blijkt dat 60 procent van de bijna 13.000
geïnspecteerde bedrijven in retail,
ambacht en horecaklanten niet goed
informeren over welke allergenen er in
de producten zijn verwerkt.
De inspecties vonden plaats in 2022. De
NVWA ziet wel een lichte verbetering als het
gaat om het geven van informatie (menukaart of bordje), maar bij het doorvragen wat
er in de producten zit, blijkt de kennis van
allergenen doorgaans beperkt. Het kan voor
mensen met een allergie of intolerantie
gevaarlijk zijn als zij niet goed worden
geïnformeerd over wat er in levensmiddelen
is verwerkt.
Ook voedselbanken zijn verplicht om
allergenen informatie aan de klanten te
geven en kunnen bij een inspectie (door de
NVWA of door het inspectiebureau) hierop
worden beoordeeld. Dus zorg ervoor dat
deze informatie aanwezig is, met name voor
niet geëtiketteerde producten of producten
waarop geen Nederlandstalig etiket zit. Op
voedingsbodem vind je uitgebreide informatie hierover in het Infobulletin “Allergenen”.
Sinds 2021 is allergeneninformatie, naast
het toezicht op onder andere hygiëne en
plaagdierbestrijding, een vast onderdeel van
de NVWA-inspecties bij horeca, ambacht,
retail en zorginstellingen. Allergenen zijn
stoffen in levensmiddelen waar sommige
mensen allergische reacties van kunnen
krijgen, die soms ernstig kunnen zijn tot
levensbedreigend. Bekende voorbeelden zijn
gluten, noten en melk. Daarom moet
iedereen die levensmiddelen aan consumenten aanbiedt, vooraf vermelden welke van
de veertien allergenen in de levensmiddelen
aanwezig zijn. Doe dat bij de voedselbanken
schriftelijk (bijvoorbeeld via een A4 op een
voor de klanten zichtbare plek), want onze
vrijwilligers zijn onvoldoende deskundig om
mondeling informatie en advies over
allergenen te kunnen geven.
(Bron: Nieuwsbericht NVWA, 29-03-2023)
pagina 2 NIEUWSBRIEF VOEDSELBANKEN NEDERLAND Jaargang 11, nr. 4, april 2023
Al bijna 10 jaar is Leerdam
bezig met de stratenaanpak,
het succes groeit jaarlijks.
Structureel hebben zij iedere week
voldoende producten voor waardevolle
pakketten voor hun klanten.
18 maart heeft een delegatie van voedselbanken uit diverse regio’s en vertegenwoordigers van VBN een bezoek gebracht aan
Voedselbank Leerdam. Alle deelnemers deelden de conclusie dat iedere voedselbank
met een tekort aan voedsel de stap naar de
‘stratenaanpak’ zou moeten zetten. Iedere
voedselbank kan een op de eigen plaats
afgestemde aanpak ontwikkelen en Voedselbank Leerdam wil daar graag bij helpen.
Leerdam daagt alle voedselbanken uit het
gesprek aan te gaan en komt graag langs.
Na het gesprek bieden zij aan een plan te
maken. Voor meer informatie:
Jan van Veldhuizen, tel 06 5117 4750 of via
jan.van.veldhuizen@voedselbankennederland.nl.
Inspiratiesessie voor voedselwerving
Op woensdagmiddag 10 mei
2023 wordt een volgende
editie van onze ‘inspiratiesessie voor voedselwerving’ georganiseerd.
Dit keer wordt de bijeenkomst gehouden
in Rotterdam, bij de voedselbank en
distributiecentrum aan de Keileweg 65A.
RDC en VB Rotterdam gaan reorganiseren en daardoor komt er een aantal
nieuwe voedselbanken bij.
Uiteraard zijn ook de voedselverwervers uit
andere regio’s welkom. Alle voedselwervers
worden van harte uitgenodigd om hieraan
deel te nemen. Mocht de datum of de
afstand niet passen, laat dat dan even
weten. Bij voldoende belangstelling
wordt een bijeenkomst meer naar
het oosten van het land georganiseerd.
Dit evenement is bedoeld om ideeën met
elkaar uit te wisselen over het lokaal werven
van voedsel voor de lokale voedselbanken.
Ook zullen er mooie ervaringen met elkaar
gedeeld. Er zal voldoende ruimte zijn voor
het stellen van vragen, delen van ervaringen
en het voeren van discussie.
Wil je deelnemen aan de inspiratiesessie of
aangeven dat je wel geïnteresseerd bent? Meld
je dan nu aan door een e-mail te sturen naar:
voedselverwerving@voedselbankennederland.nl.
Vermeld hierbij duidelijk de naam van de
voedselbank en je telefoonnummer.
Na opgave ontvang je eind april een
definitieve uitnodiging.
De ‘stratenaanpak’
Voedselbankje Voor iedere voedselbank met een tekort aan voedsel
Gorinchem
Sinds een aantal maanden hebben wij
“het Voedselbankje” die wij plaatsen voor
circa twee weken bij bedrijven, scholen en
instellingen, om samen voedsel voor
Voedselbank Gorinchem in te kunnen
zamelen. Een ontzettend succesvol initiatief
waarop wij mooie reacties en vooral: volle
kratten voedsel ontvangen. Bij het bankje
voegen we een lijst met producten die wij
graag ontvangen en achtergrondinformatie
over onze voedselbank die gebruikt kan
worden voor de interne communicatie.
Zomerkampen voor
€ 17,50 per gezin
Y Camps organiseert vakantiekampen voor
kinderen die anders niet op vakantie kunnen.
Tegen een vergoeding van € 17,50 (per
gezin) kunnen kinderen mee op zomerkamp!
Van zondag 30 juli t/m vrijdag 4 augustus
staan er in Leusden twee JoyKids kampen
op het programma.
Kinderen tussen 13 en 16 jaar die gek op
sporten zijn kunnen zicht uitleven tijdens het
‘Y-lympic Games’ kamp.
Kinderen van 8 t/m 12 jaar die zin hebben in
avontuur, maken tijdens het kamp een reis
rond de wereld!Voor meer informatie:
https://ycamps.nl/joykids, mail naar
info@ycamps.nl of bel 035-6668777.
NIEUWSBRIEF VOEDSELBANKEN NEDERLAND Jaargang 11, nr. 4, april 2023 pagina 3
Vlaardingen deelt vakanties uit!
Vlaardingen is jarig en wie is
jarig is trakteert! Een prachtig
cadeau voor de klanten van
voedselbank Vlaardingen. 240 plekken
op de pop-up camping schenken zij aan
gezinnen waarbij het anders lastig is om
geld vrij te maken voor een paar dagen
vakantie.
Onbezorgd en net als ieder ander, even
ontspannen en opladen. Komende weken
deelt voedselbank Vlaardingen vouchers uit
die afhankelijk van de gezinssamenstelling
een bepaalde waarde vertegenwoordigd.
Waarom deze actie?
Zo’n één op de acht gezinnen in Vlaardingen
heeft een laag inkomen. De inflatie van de
laatste tijd zorgt ervoor dat het steeds
moeilijker is om de eindjes aan elkaar te
knopen. Gezinnen die al langer een laag
inkomen hebben, moeten steeds vaker de
leuke dingen in het leven aan hen voorbij
laten gaan. Ze kunnen het niet meer betalen.
Er zijn ook gezinnen die klant moeten zijn bij
de Vlaardingse voedselbank om dagelijks
maaltijden op tafel te kunnen zetten. Omdat
iets vieren pas écht een feest is, als iedereen
mee kan doen, doet Vlaardingen 750 voor
die gezinnen iets extra’s.
Wat is ExpoCamp?
ExpoCamp Vlaardingen is een pop-up
camping aan de Krabbeplas in Vlaardingen
vanwege de viering van 750 jaar stadsrechten in Vlaardingen. Van 22 april t/m 20
augustus kan op deze camping overnacht
worden in lodges, een tipi, een pipowagen
of in een vintage bungalow.
De accommodaties zijn gezellig ingericht en
voorzien van robuuste bedden. Uiteraard is
er netjes en schoon sanitair en kan er eten
en drinken gekocht worden. Ook is er een
uitgebreid programma met allerlei activiteiten
op het gebied van gezondheid, beweging en
natuur. Mensen kunnen ook een staplek
voor hun eigen tent, vouwwagen of
camper boeken. Het boeken van een
accommodatie of staplek kan eenvoudig
via www.expocamp.nl.
Verzekeringen, hoe zit het nou precies? (deel 2)
In de vorige Meedeler zijn de door
Voedselbanken Nederland voor alle
voedselbanken collectief afgesloten
bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering
en bestuurdersaansprakelijkheidsverzekering besproken. In dit artikel gaan we
in op de vraag:
Welke verzekeringen moeten door de
voedselbanken zelf worden afgesloten?
Dit zijn:
1. een WA-verzekering voor alle motorvoertuigen (zowel voor auto’s op de weg als
heftrucks e.d. op het eigen terrein) voor
de schade die daarmee kan worden
veroorzaakt;
2. bij deze WA-verzekering voor motorvoertuigen een aanvullende ongevallenverzekering voor de (letsel)schade van de
bestuurder en andere inzittenden;
3. een opstalverzekering voor gebouwen in
eigendom voor schade door brand,
storm of andere oorzaken (n.b: de
huurderaansprakelijkheid voor gehuurde
gebouwen valt onder de collectieve
bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering);
4. een inboedelverzekering voor schade
aan alles wat bij het interieur van het
bedrijfspand hoort door brand, water of
inbraak.
En wat nu als er een ongeval met een
vrijwilliger gebeurt?
Als een vrijwilliger tijdens zijn werkzaamheden voor de voedselbank een ongeval
overkomt zijn de medische kosten gedekt
door zijn ziektekostenverzekering. Verdere
schade kan hij alleen vergoed krijgen als er
duidelijk iemand de schuld heeft voor het
ontstaan daarvan (ofwel aansprakelijk is). Als
dat de voedselbank is (bijvoorbeeld bij een
omvallende stellingkast) valt dit onder de
dekking van de bedrijfsaansprakelijkheidsverzekering.
Voedselbanken Nederland heeft voor
ongevallen en schade van vrijwilligers geen
aanvullende verzekering afgesloten. Vrijwel
alle gemeenten in Nederland hebben dat wel
gedaan voor vrijwilligerswerkzaamheden bij
een organisatie met een maatschappelijk
belang, zoals de voedselbank. Wanneer een
vrijwilliger tijdens zijn werkzaamheden voor
de voedselbank letsel oploopt door een
ongeval of zijn spullen beschadigt of verliest,
kan hij bij zijn gemeente om een vergoeding
vragen. De voorwaarden van de verzekering
zijn te vinden op “google” (onder “VNG
Vrijwilligerspolis”) of op de website van de
eigen gemeente. Op die website is ook te
zien of de eigen gemeente nog aanvullende
voorwaarden heeft.
Voor alle vragen over dit artikel of verzekeringen of hulp bij het invullen van de schadeformulieren en de verdere afhandeling van
schadeclaims bij de verzekeringsmaatschappij kunt u mailen of bellen naar Bertus van
den Bergh van het team juridische zaken
van VBN en contactpersoon verzekeringen,
bertus.vandenbergh@voedselbanennederland.nl
en telefoon: 06-15272305.
pagina 4 NIEUWSBRIEF VOEDSELBANKEN NEDERLAND Jaargang 11, nr. 4, april 2023
De rol van voedseldonateurs voor de voedselbank
Wat betekenen de voedseldonateurs voor de voedselbank? Hier gaan we in de
komende MEEdeler-nummers
meer over vertellen! Je hebt in de
MEEdeler van maart als iets gelezen
over de enorme ondersteuning van Lidl.
In de MEEdeler van deze maand vertellen we
iets meer over de samenwerking met de
Albert Heijn. Al vele jaren, sinds 2015, is er
een intensieve samenwerking met Albert
Heijn die ook is vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst. Op het hoofdkantoor in Zaandam zijn meerdere werknemers
die “Voedselbanken” in hun werkpakket
hebben; dit zijn medewerkers bij Marketing,
Kwaliteit, Logistiek en Inkoop. Er is grote
bereidheid om de samenwerking met VBN
naar een hoger plan te brengen.
De laatste jaren is de aanlevering van
voedsel groter geworden.
In 2022 heeft AH ruim 4 miljoen producten
geleverd aan onze regionale distributiecentra. Dit is 5,5% meer dan de leveringen
in 2021. Hierdoor zijn ze de grootste
leverancier voor onze voedingsmiddelen.
De inkoopwaarde bedraagt naar schatting
miljoenen euro’s.
Tevens worden er meerdere keren per jaar
landelijke acties georganiseerd waarbij lokale
voedselbanken nauw betrokken zijn.
Consumenten kunnen uit een geselecteerd
productportfolio een artikel kopen dat in de
aanbieding is en 1 artikel doneren aan de
Voedselbank. Er wordt vanuit de AH
gecommuniceerd met de filialen voor de
betreffende actie en de lokale voedselbank
zal contact opnemen met de Albert Heijn
vestiging. Filialen kunnen dat intekenen op
zo’n actie maar niet elk filiaal heeft tijd en
mogelijkheden om aan alle acties mee te
doen. Door deze samenwerking en aanwezigheid in de winkel door de Voedselbank
medewerkers kunnen deze acties veel extra
goederen voor de voedselbank opleveren.
Lokale voedselbanken mogen zelf ook
afspraken maken met het lokale filiaal bv.
over het ophalen van producten
(w.o. ingevroren vlees); dit is ook vastgelegd
in de overeenkomst met Albert Heijn.
Heb je nog vragen over de samenwerking
met Albert Heijn? Neem dan contact
op met René Nederpelt via
rene.nederpelt@voedselbankennederland.nl
Bedankt voor alle
donaties!
De klanten van Dirk hebben voor het 10e
jaar op rij hun betrokkenheid bij het
werk van de voedselbank getoond.
Zij doneerden de opbrengst van hun
statiegeldflessen wat uitkwam op een
bedrag van 22,867,25 euro.
Tot en met 12 maart konden klanten van Dirk
hun statiegeldbon doneren aan Voedselbanken Nederland. Op 13 april overhandigde
Danielle Vreeswijk, Campagnemanager Dirk,
de cheque aan Voedselbanken Nederland
ambassadeur Danny Blind. Voedselbanken
Nederland kan deze enorme bijdrage goed
gebruiken door de stijgende vraag naar
voedselhulp in Nederland.
We zijn supertrots op dit mooie resultaat.
Bedankt voor alle donaties!
AH organiseert iftar
AH organiseerde op 14 april iftar
(maaltijd die gedurende de ramadan
door moslims genuttigd wordt direct na
zonsondergang) in de steden Amsterdam, Den Haag, Rotterdam, Utrecht en
Zaandam voor stakeholders AH en
andere genodigden in een lokale AH om
buurt te verbinden.
Aantal gasten per locatie verschilt tussen een
paar honderd tot ongeveer duizend (Amsterdam). Zie voor beeld van deze avond
de aftermovie van vorig jaar:
Iftar aftermovie 2022 – YouTube
Omdat AH graag haar maatschappelijk
verantwoordelijk ondernemen wil benadrukken, willen ze tijdens deze avonden ook iets
doen voor de voedselbanken. Wat we zijn
overeengekomen is dat er de mogelijkheid
wordt geboden om te doneren aan VBN: op
de tafelkleden tijdens deze avond staat een
QR-code om te doneren, ook op de
leafletjes die op de tafels staan cq uitgedeeld
gaan worden aan de gasten staat deze
QR-code met ook uitleg wat voedselbank
doet. Zie bijgevoegd tafelkleed en leaflet.
Naast deze donatie-ondersteuning heeft AH
ook contact met de lokale voedselbanken
over aanwezigheid vrijwilligers en klanten
voedselbank op deze avond.
NIEUWSBRIEF VOEDSELBANKEN NEDERLAND Jaargang 11, nr. 4, april 2023 pagina 5
Resultaten van de inspecties in 2022
In 2022 zijn alle voedselbanken opnieuw geïnspecteerd
door de inspectiebedrijven
Houwers Groep en Sensz.
94% van de voedselbanken haalden
daarbij direct een score die voldoende
was om de Groen status te behouden.
Er waren 9 voedselbanken (6%) die
oranje scoorden.
Hiervan werden er 8 na de herinspectie weer
groen. Helaas bleef 1 voedselbank ook na
herinspectie oranje, waardoor deze voedselbank lange tijd niet kon aantonen dat de
voedselveiligheid voldoende is gewaarborgd.
Gelukkig is er ook in 2022 geen enkele
voedselbank of RDC geweest die rood
scoorde. Al met al toch een mooi resultaat,
waar we trots op mogen zijn. Daarvoor willen
we alle vrijwilligers en bestuurders die dit met
elkaar mogelijk gemaakt hebben hartelijk
danken voor hun inzet. Uiteraard vinden
inspectiebedrijven soms afwijkingen die
gecorrigeerd moeten worden.
De meest voorkomende aandachtspunten
waren:
Temperatuurbeheersing
Ook in 2022 is van de aangetroffen afwijkingen het merendeel het gevolg van ontbrekende aantoonbare temperatuur controles
op temperaturen van producten in bijvoorbeeld koelmeubelen of bij de ontvangst en
uitgifte van producten. Tevens neemt het
gebruik van digitale hulpmiddelen toe en is
het onvoldoende duidelijk dat de verplichting
om dit hulpmiddel te toetsen op de juiste
werking blijft bestaan. Maar ook de
kalibratiegegevens van de gebruikte
thermometers ontbreken regelmatig.
Er moet aangetoond worden dat de
producttemperatuur gedurende alle fases
aan de norm voldoet. Let erop dat de
temperatuur niet alleen wordt gemeten,
maar ook wordt geregistreerd!
Verbeterpunten oppakken
Als tekortkomingen worden vastgesteld
moet een verbeterplan worden ingestuurd,
ook als het resultaat van de inspectie
voldoende was. Dit blijkt bij een hoge score
(maar minder dan 100 punten bij Houwers
Groep of een 10 bij Sensz) nog wel eens te
worden vergeten. Als geen verbeterplan
wordt ingestuurd dan krijgt de voedselbank
geen nieuw Groen certificaat.
Daarnaast blijkt dat 25% van de voedselbanken veel moeite hebben om actief met
geconstateerde verbeterpunten aan de slag
te gaan. Bij toetsing tijdens de volgende
inspectie of de verbeterpunten van de vorige
keer zijn opgepakt, gaat het regelmatig mis
bij temperatuurbeheersing, ongediertebestrijding en uitgifte. Er wordt onvoldoende
gecontroleerd op een correcte uitvoering
van bijvoorbeeld de registratie en vanuit
de leiding wordt hier onvoldoende actie
op ondernomen om de tekortkomingen
structureel op te lossen.
Zorg ervoor dat de door jullie zelf aangegeven verbeteringen daadwerkelijk en aantoonbaar worden ingevoerd!
Ongediertebestrijding/schoonmaak
Men herkent in onvoldoende mate tijdig de
sporen van ongedierte met de daarbij
behorende acties. Op sommige moeilijk
bereikbare plekken wordt onvoldoende
schoongemaakt, waardoor oude uitwerpselen van muizen blijven liggen. Sporen dienen
actief te worden opgeruimd om te voorkomen dat nieuwe plaagdieren worden
aangetrokken en er inzicht blijft in de mate
van activiteit. Soms is er geen recente
rapportage van de plaagdierbestrijder
aanwezig.
Bij een aantal voedselbanken werd een
zodanig ernstige tekortkoming vastgesteld
door muizenoverlast dat een groen inspectieresultaat alleen hierdoor al niet meer
haalbaar was.
Bij de vastgestelde afwijkingen voor schoonmaak is het merendeel het gevolg van het
ontbreken van een (volledig) schoonmaakplan. Of de registratie is niet bijgehouden.
Het gaat hierbij relatief vaak om stellingen,
deurrubbers, verdampers en de vloer van de
koelcel. Neem deze punten op in het
schoonmaalplan! Het team Voedselveiligheid
van Voedselbanken Nederland heeft een
workshop waarin de onderwerpen Plaagdierbeheersing en Hygiëne & Schoonmaak
worden behandeld. Let op mededelingen
hierover in de Meedeler.
Uitgifte
De productinformatie is niet altijd aanwezig
of onvolledig. Bijvoorbeeld de vermelding
van allergenen is onvoldoende aanwezig; als
deze op het etiket ontbreekt (of alleen in een
andere taal dan Nederlands staat vermeld)
kan niet altijd worden aangetoond dat deze
informatie op andere wijze wordt verstrekt,
bijvoorbeeld door middel van een flyer. Ook
werden diverse keren gekoelde producten
met een verlopen TGT of THT aangetroffen
die niet mogen worden uitgedeeld.
Omgaan met agressie
In de vorige nieuwsbrief hebben we het
al aangekondigd. De toolbox Omgaan
met agressie staat klaar op voedingsbodem onder Veilig en gezond werken.
Een mooie start om het onderwerp
bespreekbaar te maken binnen je eigen
team en waarbij al handvaten worden
aangereikt om bewust te handelen in
zo’n situatie.
De poster van deze toolbox wordt ook
afgedrukt en onder andere beschikbaar
gesteld op de ALV in mei. Ook de relatiebeheerders beschikken over de posters van de
toolboxen.
Ook hadden we aangekondigd dat aanvullend
op de toolbox er een eendaagse training/
workshop Omgaan met agressie komt. Dit is
vooral bedoeld voor degene die als direct
aanspreekpunt met bepaalde verantwoordelijkheden wat meer handvaten nodig hebben
om goed te handelen in dergelijke situaties
binnen een voedselbank. Denk aan een
coördinator rol, intakers, locatiebeheerders,
front officemedewerker, etc…
In deze training leer je weerbaarder te zijn en
steviger in je schoenen te staan. Deze
maand zullen we een uitgebreidere trainingsbeschrijving op voedingsbodem plaatsen
onder Training en Opleiding. Daarin zal ook
de eerste datum komen te staan voor de
eerste uitvoering. Mocht je al interesse
hebben, dan kan je dat berichten aan
gerda.maas.dekker@voedselbankennederland.nl.
pagina 6 NIEUWSBRIEF VOEDSELBANKEN NEDERLAND Jaargang 11, nr. 4, april 2023
Op Voedingsbodem staan bijna 400
documenten die je kunt gebruiken om
als voedselbank snel en goed te werken.
Om uit al die documenten de meest
passende te vinden kun je het beste
meteen na inloggen in de eerste balk
twee trefwoorden intypen.
Dan verschijnen er een aantal opties en zul je
daar snel een keuze in kunnen maken.
De documenten staan, als vanouds, ook op
thema gesorteerd. Daar kom je door te
klikken op documenten, dan verschijnen er
24 tegels en je ziet meteen hoeveel documenten elke tegel heeft. Dit werkt vooral als
je weet waar een bepaald document staat.
Door op een tegel te klikken verschijnen die
documenten op een rij, je kunt ze zelf
sorteren op alfabet of van nieuw naar ouder.
Als je een document wilt downloaden om te
versturen of te printen dan is er een pdfbestand beschikbaar aan de zijkant. Op de
homepage zie je onderaan de recentste
10 documenten die op Voedingsbodem
geplaatst zijn.
Per 1 april hebben we het bestand van
gebruikers opgeschoond. Mensen die na
1 januari 2022 nooit meer hebben ingelogd,
hebben we verwijderd. Overigens kan iedere
vrijwilliger die werkt bij een voedselbank zich
elk moment (weer) aanmelden met een
mailadres dat de domeinnaam bevat van de
voedselbank waarvoor hij/zij werkt.
Op 1 april was het aantal gebruikers 871.
Als je één dezer dagen iets zoekt op
Voedingsbodem kun je de vraag krijgen om
aan te geven voor welke voedselbank je
werkt, in welke functie je bezig bent en op
welk aandachtsveld. Die informatie helpt om
gerichter te kunnen reageren als er vragen
zijn op de chatfunctie.
De meest geraadpleegde documenten zijn:
• Handleidingen voor Voedselbank.NU
• Handboek Voedselveiligheid 2022
Versie 4.
• Toekenningscriteria Aanvraag voedselpakket.
Zoeken op Voedingsbodem: zo doe je dat!
Verduurzaming in de praktijk
Waar moet je beginnen als je wil verduurzamen? Voedselbank Smallingerland in Drachten deelt graag zijn
ervaringen. In 2018 zijn ze begonnen
met energie besparen, want wat je niet
gebruikt hoef je niet te betalen. In 2023
zijn ze nu ook aan de slag gegaan met
zonnepanelen. Lees hier hoe ze het
hebben aangepakt. Voor meer achtergrondinformatie zie https://voedingsbodem.voedselbankennederland.nl/
docs-category/duurzaamheid/)
Voedselbank Smallingerland: aanpak en
resultaat energiebesparing
Eén van beide doelstellingen van voedselbanken is het voorkomen van verspilling van
goed voedsel, dit is een bijdrage aan
duurzaamheid. Een andere manier om aan
duurzaamheid te werken, is iets doen aan
energiebesparing. Voedselbank Smallingerland heeft flinke stappen gezet.
Voedselbank Smallingerland heeft een beleid
waar investeringen en besparingen onderdeel van het jaarplan zijn. Jaren geleden is
begonnen met werken aan energiebesparingen. De basis was een energiescan.
De kantoren zijn nu dubbel geïsoleerd en er
is een energiezuinige compressor/condensor
t.b.v. de diepvries- en koelinstallatie op het
dak geïnstalleerd. Verlichting is vervangen
door LED, verwarming voor de kantoorruimtes wordt via een app gestuurd en bewaakt.
In de hal en uitdeelruimte staat de thermostaat voor de heater op 8 graden. De grote
koeling en vriesruimte worden vanuit huis
gecontroleerd via een speciaal ontwikkelde
app met alarmfunctie. Ventilatie is er alleen
als er in het gebouw gewerkt wordt.
Daarnaast is de onzuinige uitdeelvriezer is
vervangen.
De volgende stap op het meerjarenplan was
de installatie van zonnepanelen. Echter, doe
je dat wel in een huurpand? Om dit te
bepalen moest het één en ander uitgezocht
en gedaan worden. Overleg met de verhuurder, verzekeringen en uitzoeken of het dak
het extra gewicht wel aan kon. Voor dit
laatste zijn sterkteberekeningen gemaakt:
verstevigingen van de constructie was
noodzakelijk. Parallel zijn er diverse offertes
opgevraagd en zijn de mogelijkheden voor
subsidie onderzocht. Met behulp van een
bedrijf dat gratis professioneel heeft
geholpen zijn vier subsidies aangevraagd en
gekregen. Daarnaast is gebruik gemaakt van
de Bestemmingsreserve Duurzaamheid van
Voedselbanken Nederland.
Het resultaat is dat in april 52 zonnepanelen
worden geïnstalleerd, met de bijbehorende
installatie. Uitgaande van de huidige
salderingsregeling en zonder rekening te
houden met de toegezegde subsidies is de
verwachting dat de terugverdientijd circa
7 jaar is. Dankzij de zonnepanelen zal de
afgenomen elektriciteit van de energieproducent worden geminimaliseerd.
Aan het gasverbruik, dat relatief laag is,
is niets gedaan. Een elektrische bestelbus
zou op dit moment een veel te lange
terugverdientijd vragen.
NIEUWSBRIEF VOEDSELBANKEN NEDERLAND Jaargang 11, nr. 4, april 2023 pagina 7
Verplichtingen energie besparen
Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat
heeft begin april 2023 de
informatie over de wettelijke verplichtingen voor
energie besparen geactualiseerd. Is het elektriciteitsgebruik op jouw locatie
vanaf 50.000 kWh of is het aardgasgebruik of een equivalent daarvan vanaf
25.000 m3? Dan hebben de eigenaar en
de gebruiker van de locatie een energiebesparingsplicht. Ze moeten dan
energiebesparingsmaatregelen nemen
met een terugverdientijd van 5 jaar
of minder.
Welke maatregelen dat zijn staat in de
vernieuwde lijsten met erkende maatregelen
voor gebouwen, faciliteiten en processen.
Check de afspraken in jouw huur- of
gebruikersovereenkomst over wie voor
welke onderdelen in het gebouw verantwoordelijk is. Denk voor de eigenaar aan:
isolatie van de gebouwschil. Denk voor de
gebruiker aan: energiezuinige koel- en
vriesapparatuur.
De energiebesparingsplicht is dus de
wettelijke verplichting om energiebesparende maatregelen te nemen.
Als je die verplichting hebt,
moet je iedere 4 jaar bij de
Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland (RVO) rapporteren
welke maatregelen je hebt
genomen. Dat is de zogenaamde informatieplicht. Dit jaar is er
weer een informatieplicht. Rapportages over
de genomen maatregelen moeten voor
1 december 2023 zijn ingediend in eLoket
van RVO.
Is jouw energiegebruik lager dan de 50.000
kWh of 25.000 m3 aardgas(equivalent)?
Bekijk dan toch een keer de erkende
maatregelenlijsten als inspiratiebron voor
maatregelen die zich binnen 5 jaar terugverdienen.
Voor meer informatie:
Energiebesparingsplicht
https://www.rvo.nl/onderwerpen/energiebesparingsplicht-2023/energiebesparingsplicht
Informatieplicht
https://www.rvo.nl/onderwerpen/energiebesparingsplicht-2023/informatieplicht-energiebesparing
Erkende maatregelenlijsten en
informatiebank
https://www.rvo.nl/onderwerpen/energiebesparingsplicht-2023/erkende-maatregelenlijsten-eml-vanaf-2023
Voor vragen over de verplichtingen kan
je terecht bij de Rijksdienst voor
Ondernemend Nederland: 088-0424242.
Team Duurzaamheid
Team Duurzaamheid is sinds
half maart 2023 uitgebreid met
adviseur Albert Molenaar.
Albert over zijn rol: “Mijn focus
is gericht op de technische
aspecten van zowel energiebesparing als duurzaamheid.
Ik heb lang in de Rotterdamse
haven meegewerkt aan de automatisering
van containeroverslag in het ICT-domein,
met name in het (technische)
communicatiedeel. Aansluitend
heb ik gewerkt bij een adviesclub. Daarna zelfstandig grote
bedrijven/organisaties zoals
ziekenhuizen, Essent, ING,
RUG, Bakkersland, Rijkswaterstaat en ministerie van Landbouw, havenbedrijven ondersteunt met dataen telecommunicatieadvies.”
Heb je vragen over energiebesparing of
duurzaamheid? Mail dan naar bestemmingsreserveduurzaamheid@voedselbankennederland.nl en er wordt contact met je
opgenomen.
pagina 8 NIEUWSBRIEF VOEDSELBANKEN NEDERLAND Jaargang 11, nr. 4, april 2023
Colofon
Deze nieuwsbrief is een uitgave van
Voedselbanken Nederland.
Redactie: Paul Levenbach, Patrick Reijnen
en Mariska van Tol
Vormgeving: Walter Luykenaar
Met dank aan: bestuursleden Voedselbanken
Nederland en vele andere vrijwilligers bij de
voedselbanken.
© Vereniging Voedselbanken Nederland
Meidoornkade 19, 3992 AG Houten
E-mail: welkom@voedselbankennederland.nl
www.voedselbankennederland.nl
voedingsbodem.voedselbankennederland.nl
Overname van artikelen in andere publicaties
is toegestaan. Vermelding van
Nieuwsbrief Voedselbanken Nederland als
bron wordt daarbij op prijs gesteld. Kalender
Algemene ledenvergadering 13 mei, 2 september en 11 november 2023
Diverse Webinars fondsenwerving 2023, exacte data volgen later
Training voedselveiligheid
Handboek Voedselveiligheid in de praktijk 15 mei, 10:30 tot 15:30 uur
De preventiemedewerker binnen de lokale voedselbanken
Hoe ziet de rol van de preventiemedewerker (een medewerker die zich
bezighoudt met risico-analyse van- en
maatregelen op het gebied van veilig en
gezond werken) er op dit moment uit bij
lokale voedselbanken? En hoe kunnen
we een passend trainingstraject maken
voor de rol van preventiemedewerker?
Om het antwoord op deze vragen te achterhalen organiseerden coördinator ‘Veilig en
gezond werken’ Frans Miermans in samenwerking met team ‘Trainen en ontwikkelen’
een sessie met vrijwilligers van zes lokale
voedselbanken en distributiecentra.
De opbrengst van de sessie
Een belangrijk inzicht was dat er een
duidelijke splitsing gemaakt moet worden
tussen de taken voor het bestuur van de
voedselbank en de taak van de preventiemedewerker. Daarbij is een goede samenwerking en afstemming tussen beide partijen
erg belangrijk, bijvoorbeeld door middel van
periodiek overleg.
We benoemden de volgende taken van
preventiemedewerkers binnen een lokale
voedselbank/distributiecentrum:
• Beleid:
– Voorbereiden van lokaal beleid voor
Veilig en gezond werken i.s.m. bestuur
– Afstemmen en helpen agenderen met
bestuur over voortgang Veilig en gezond
werken binnen de lokale organisatie.
Rapporteren over de status.
• Risico-inventarisatie en -evaluatie
– Organiseren, uitvoeren en registreren
van een herhalende RIE
– Opstellen en bewaken van plan van
aanpak vanuit de RIE
• Maatregelen implementeren:
– Helpen implementeren, stimuleren
van plan van aanpak
– Aanmoedigen van veiligheidscultuur
en actief samenwerken binnen de
lokale organisatie
– Uitvoeren van toolboxen en delen van
best practices.
• Handhaving maatregelen:
– Bewaken van uniformiteit en aanspreken op naleving.
– Inrichten en bewaken van PDCA cirkel.
• Aanspreekpunt en adviseur:
– Aanspreekpunt zijn voor vragen,
(bijna) incidentmeldingen en verwerken van meldingen
– Adviesrol naar de lokale bestuurders,
coördinatoren en andere medewerkers bij wijzigingen en optimalisaties
Uit dit profiel komt naar voren hoe belangrijk de
‘smeerolie rol’ van de preventiemedewerker is.
Het trainingstraject
Voor het trainingsprogramma, is het dan ook
belangrijk om die ‘smeerolie rol’ goed uit te
lichten. Hoe beweeg je de mensen binnen je
organisatie naar de gewenste veiligheidscultuur. Hoe beïnvloed je dat binnen een
vrijwilligersorganisatie? Hoe maak je het
laagdrempelig/praktisch en creëer je
draagvlak en commitment met alle betrokken
partijen. Hoe voorkom je dat het niet
opleggen/belerend wordt maar vanzelfsprekend? Kortom, naast de hardere competenties, moet er zeker ook aandacht zijn voor de
zachtere competenties van de preventiemedewerker.
Het vervolg!
Veilig en gezond werken gaat in samenwerking met de afdeling Training en opleiding
aan de slag om voor het eind van het jaar
een passend trainingsprogramma te kunnen
aanbieden. We houden u op de hoogte!
Nieuwtjes van andere voedselbanken
Commercieel vrijwilliger
Sinds kort heeft Voedselbank Langedijk een
commercieel medewerker aangetrokken.
Hiermee proberen zij te bereiken, dat zij
gericht op zoek gaan naar goederen voor de
lokale voedsel- en kledingbank. Vanuit beide
banken komen opdracht om gevraagde
artikelen geschonken te krijgen of indien
nodig een kostprijs te betalen met toestemming van het bestuur. De commercieel
vrijwilliger is geen lid van het bestuur, maar
opereert uitsluitend naar aanvragen van de
logistieke manager van de voedselbank en
de cheffin van de kledingbank.
“Ze heeft enkele collega’s op haar werk om
zich heen verzameld en met elkaar proberen
ze contact te leggen met firma’s door het
hele land. Dit heeft in korte tijd al vele
positieve reacties opgeleverd en kunnen we
terugkijken op een succesvolle start van een
voor ons nieuw fenomeen. Wij hebben de
indruk dat een vrouwelijke stem tot minder
afwijzingen in de aanvragen leidt. Dat heet
misschien positieve discriminatie, maar het
leidt tot resultaten en dan is het wat ons
betreft toegestaan”. Aldus Gerrit Struik,
Voorzitter Voedselbank Langedijk.
Aanbod voor onze klanten vanaf 65 jaar
Stichting Oud Geleerd Jong Gedaan maakt
een leven lang leren voor iedereen mogelijk.
OGJG organiseert (online) colleges voor
leergierige senioren, gegeven door
enthousiaste studenten. De colleges gaan
over vakgebieden zoals kunstgeschiedenis,
archeologie en filosofie maar ook over
psychologie en biologie.
Indien een klant gebruik wil maken van
het aanbod dan moet men inloggen bij
www.ogjg.nl/seniorencolleges en vul bij het
afrekenen de code OSCVB1 in voor gratis
deelname aan één online college! Deze actie
is 3 maanden geldig en een klant kan
éénmalig gebruik maken van de code. Vol =
vol, dus wees er snel bij! De stichting heeft
een ANBI status en CBF-keurmerk.
Dit aanbod wordt mede mogelijk gemaakt
door één van onze donateurs:
Stichting Dioraphte.