Voorwoord

Op 26 april is een aantal van onze gewaardeerde vrijwilligers van Voedselbanken Nederland verrast met een lintje in de Orde van Oranje-Nassau. Deze onderscheiding is een bijzondere erkenning van hun uitzonderlijke inzet en toewijding aan ons gezamenlijke doel.

De toekenning van een lintje in de Orde van Oranje-Nassau onderstreept de waarde van het werk dat deze vrijwilligers leveren, niet alleen voor onze organisatie, maar ook voor de samenleving als geheel. Het benadrukt het belang van vrijwilligerswerk en de impact die dit heeft op de gemeenschap.

Namens het bestuur van Voedselbanken Nederland willen wij onze felicitaties uitbrengen aan de gedecoreerden. Hun welverdiende onderscheiding is een prestatie die de waarde van hun werk en hun toewijding aan onze missie benadrukt. Dankzij hun inzet kunnen wij blijven streven naar een maatschappij waarin niemand zonder voedsel hoeft te zitten.

Henk Staghouwer

Voorzitter Voedselbanken

Nederland Groente & Fruitbrigade organiseert kwaliteitsworkshops: Meld je aan. Vol = vol

Groente & Fruitbrigade is de op een na grootste leverancier van Voedselbanken Nederland. De stichting heeft als missie om iedere voedselbankklant elke week te voorzien van verse groente & fruit. Het verwerken en distribueren van verse groente en fruit brengt uitdagingen met zich mee. Hoe krijgen we groente en fruit in goede conditie op het aanrecht van onze voedselbankklant? Deze vraag staat centraal tijdens de workshops voor voedselbanken.

Kees Persoon (40 jaar kwaliteitservaring bij de Greenery) gaat je meenemen in ‘Hoe om te gaan met verse groente en fruit?’ Er is een keurproef en er is alle ruimte voor vragen, knelpunten en terugkoppeling. De eerste workshops in WEST en OOST Nederland hebben inmiddels plaatsgevonden en waren goed bezocht. Reacties van deelnemers zijn positief: “Dank voor de scholing vandaag! Ik ben blij dat je ons zo veel belangrijke informatie aan de hand hebt gegeven en ons op een praktische manier aan de slag hebt laten gaan!”

Wil jij meer weten over groente en fruit en hoe te handelen bij jouw voedselbank, meld je aan via de link: https://forms.gle/vE8zp2eqfQMy4pbi8 of scan de QR code. • ZUID NEDERLAND – Woensdag 25 september 9.30-15.00 u bij RDC Tilburg • NOORD NEDERLAND – Woensdag 19 juni 9.30-15.00 u bij RDC Groningen Kom je niet uit de buurt en wil je dolgraag een kwaliteitsworkshop volgen? Dat kan je ook aangeven in het invulformulier via de link of QR code. Heb je vragen of opmerkingen, mail ons gerust, wij beantwoorden ze graag via info@groentefruitbrigade.nl 2 MEEdeler – Jaargang 12, nr. 5, mei 2024 Vacature adviseur Voedselveiligheid regio Utrecht – Zuid Holland Het Team Voedselveiligheid van Voedselbanken Nederland zoekt een nieuwe regionaal adviseur Voedselveiligheid voor 23 voedselbanken in de regio Utrecht – Zuid Holland. De huidige adviseur heeft aangegeven te willen stoppen. Belangrijk in deze functie is dat je ervaring hebt bij een voedselbank, bij voorkeur als coördinator of bestuurslid. Wij helpen je graag om de kennis over voedselveiligheid bij te spijkeren. De ervaring leert dat deze functie goed te combineren is met een lokale voedselbankfunctie. De volledige functieomschrijving vind je op www.werkenbijvoedselbanken.nl Wil je meer weten? Bel of e-mail Cor van den Boogaard, coördinator van het Team Voedselveiligheid. (0613771350) cor.vanden.boogaard@voedselbankennederland.nl Vacature deskundige Schoonmaken en Hygiëne bij team Voedselveiligheid VBN Schoonmaken en Hygiëne zijn belangrijke aspecten om de voedselveiligheid bij de RDC’s en voedselbanken te waarborgen. Het team Voedselveiligheid van Voedselbanken Nederland is op zoek naar iemand met deskundigheid op dit gebied ter versterking van de expertise van het team. Belangrijk is dat je ervaring hebt bij een voedselbank. Het tijdsbeslag van de werkzaamheden is beperkt: naar schatting maximaal 8 uur per maand. Deze functie is dus goed te combineren met een lokale voedselbankfunctie. De volledige functieomschrijving vind je op www.werkenbijvoedselbanken.nl Wil je meer weten? Bel of e-mail Cor van den Boogaard, coördinator van het Team Voedselveiligheid. (0613771350) cor.vanden.boogaard@voedselbankennederland.nl Iedereen mee op natuurkamp! Een vakantie voor kinderen in de natuur, hoe leuk is dat?! En voor wie dat niet kan betalen heeft IVN Natuurontdekkers gratis plekken beschikbaar op de natuurkampen die zij organiseren. Dit initiatief delen ze graag met ons om onder de aandacht te brengen bij onze klanten. Dankzij het Cultuurfonds en particuliere donateurs kunnen kinderen gratis (of voor een lagere prijs) mee op kamp. IVN Natuurontdekkers organiseert sinds 2013 deze natuurkampen voor kinderen van 8-12 jaar oud door heel Nederland. Buiten leren, beleven en veel nieuwe dingen doen zoals vuur maken en wilde dieren zoeken. Informatie en aanmelden Wie interesse heeft kan terecht bij de IVN Natuurontdekkers https://natuurontdekkers. nl/over-ons/iedereen-mee-op-kamp/. Daar lees je onder meer dat je je kan aanmelden via een mail met korte motivatie naar info@natuurontdekkers.nl waarin je uitlegt waarom je gebruik wilt maken van de regeling en welk kamp de voorkeur heeft. Benieuwd naar de thema’s en locaties van de kampen? Bekijk dan de website: www.natuurontdekkers.nl/vakanties. IVN kiest deelnemers op volgorde van binnenkomst en motivatie. Nieuw! Inzamelen met de Voedselbank Zuil Omdat het steeds moelijker wordt om voldoende vrijwilligers te krijgen voor de inzamelacties in Albert Heijn en Jumbo, is er nu door Voedselbank Breda een heel mooi en succesvol alternatief ontwikkeld: de Voedselbank Zuil. De opvallende oranje display staat voor een langere periode in een groot aantal vestigingen van Albert Heijn en Jumbo in Breda. In de zuil vind je lang houdbare producten, zoals pasta, rijst, koffie, houdbare melk, soep, etc. Klanten kunnen daaruit een of meerdere producten kiezen, deze afrekenen bij de kassa en in de speciale krat leggen. De mensen van de supermarkt zorgen voor aanvulling met de producten die de voedselbank op dat moment nodig heeft. Een mooi voorbeeld van een succesvolle samenwerking tussen de Bredase supers en de voedselbank! Nog meer zomerpret! In de vorige Meedeler schreven we over YCamps, een organisatie die kinderen een topzomer bezorgt èn ouders even ontlast. Deze specialist in actieve vakantiekampen organiseert ook kampen voor kinderen die het thuis niet breed hebben. Kosten zijn 35 euro, of er nu een of twee kinderen uit een gezin meegaan. Kijk in de Meedeler van april voor meer informatie of op: https://ycamps.nl/joykids. MEEdeler – Jaargang 12, nr. 5, mei 2024 3 Resultaten van de inspecties in 2023 In 2023 zijn alle voedselbanken opnieuw geïnspecteerd door de inspectiebedrijven Houwers en Sensz. Evenals in 2022 haalde 94% van de voedselbanken daarbij direct een score die voldoende was om de Groen status te behouden. Er waren 11 voedselbanken (6%) die minder goed scoorden. Deze werden na de herinspectie allemaal weer groen. Gelukkig is er in 2023 geen enkele voedselbank of RDC geweest die langdurig rood of oranje scoorde. We mogen dus vaststellen dat de voedselveiligheid voldoende is gewaarborgd. Een mooi resultaat, waar we trots op mogen zijn. Daarvoor willen we alle vrijwilligers en bestuurders die dit met elkaar mogelijk gemaakt hebben hartelijk danken voor hun inzet. Uiteraard vinden inspectiebedrijven soms afwijkingen die gecorrigeerd moeten worden. De meest voorkomende aandachtspunten waren: Temperatuurbeheersing Ook in 2023 is van de aangetroffen afwijkingen een groot deel het gevolg van ontbrekende aantoonbare controles op temperaturen in bijvoorbeeld koelmeubelen of bij de ontvangst en uitgifte van producten. Maar ook de kalibratiegegevens van de gebruikte thermometers of digitale hulpmiddelen ontbreken regelmatig. Er moet aangetoond worden dat de producttemperatuur gedurende alle fases aan de norm voldoet. Let erop dat de temperatuur niet alleen wordt gemeten, maar ook wordt geregistreerd! Verbeterpunten oppakken Een aantal voedselbanken blijft moeite hebben om actief met geconstateerde verbeterpunten aan de slag te gaan. Bij toetsing tijdens de inspectie of de verbeterpunten van de vorige keer zijn opgepakt, gaat het vaak mis bij temperatuurbeheersing, ongediertebestrijding en uitgifte. Als tekortkomingen worden vastgesteld moet een verbeterplan worden ingestuurd, ook als het resultaat van de inspectie voldoende was. Dit blijkt bij een hoge score (maar minder dan 100 punten bij Houwers of een 10 bij Sensz) nog wel eens te worden vergeten. Als geen verbeterplan wordt ingestuurd dan krijgt de voedselbank geen nieuw Groen certificaat. Er wordt onvoldoende gecontroleerd op een correcte uitvoering van bijvoorbeeld de registratie en vanuit de leiding wordt hier onvoldoende actie op ondernomen om de tekortkomingen structureel op te lossen. Zorg ervoor dat de door jullie zelf aangegeven verbeteringen daadwerkelijk en aantoonbaar worden ingevoerd! Ongediertebestrijding Men herkent in onvoldoende mate tijdig de sporen van ongedierte met de daarbij behorende acties. Op sommige moeilijk bereikbare plekken wordt onvoldoende schoongemaakt, waardoor oude uitwerpselen van muizen blijven liggen. Controleer dagelijks op aanwezigheid van sporen van plaagdieren. Verwijder deze indien aanwezig direct. Houd verder alles goed schoon en voorkom rommelhoekjes waar plaagdieren zich kunnen nestelen. Schoonmaak Bij de vastgestelde afwijkingen voor schoonmaak is het merendeel het gevolg van het ontbreken van een (volledig) schoonmaakplan. Of de registratie is niet bijgehouden. Het gaat hierbij relatief vaak om ruimtes die niet schoon zijn. Neem deze punten op in het schoonmaakplan! Het team Voedselveiligheid van Voedselbanken Nederland heeft een workshop waarin de onderwerpen Plaagdierbeheersing en Hygiëne & Schoonmaak worden behandeld. Let op mededelingen hierover in de Meedeler. Uitgifte De productinformatie is niet altijd aanwezig of onvolledig. Bijvoorbeeld de vermelding van allergenen is onvoldoende aanwezig; als deze op het etiket ontbreekt (of alleen in een andere taal dan Nederlands staat vermeld) kan niet altijd worden aangetoond dat deze informatie op andere wijze wordt verstrekt, bijvoorbeeld door middel van een flyer. Ook werden diverse keren gekoelde producten met een verlopen TGT of THT aangetroffen die niet mogen worden uitgedeeld. Bij ingevroren producten blijkt dat niet altijd kan worden vastgesteld dat het stickertje van Voedselbanken Nederland bij uitgifte op deze producten is aangebracht. Gratis kalibratie insteekthermometers op ALV Tijdens de Algemene Ledenvergadering van Voedselbanken Nederland in Houten (op 25 mei a.s.) kan je de Testo en Gullimex thermometers inleveren voor kalibratie. Binnen twee tot drie weken ontvang je die met een kalibratiecertificaat retour. Hoe het werkt? Download het document op Voedingsbodem https://voedingsbodem.voedselbankennederland.nl/wp-content/uploads/2023/07/ 202307-Infobulletin-thermometers-temperatuur-meten-kalibreren-versie-juli-2023.pdf waarin je de instructies vindt en het formulier waarmee je de thermometer(s) kunt inleveren op de ALV. https://voedingsbodem.voedselbankennederland.nl/wp-content/uploads/ 2023/07/202307-Invulformulier-inname-thermometers-ter-kalibratie.docx Omdat het werk de komende weken gewoon doorgaat, kan je niet alle thermometers tegelijkertijd inleveren. Je kunt eenvoudig met één gekalibreerde thermometer zelf de andere thermometers kalibreren. Je vindt de procedure beschreven in het Infobulletin. De infrarood functie van gecombineerde thermometers wordt niet gekalibreerd; van zulke thermometers wordt alleen de insteekpen gekalibreerd. Ook loggers voor het meten van de temperatuur moeten jaarlijks worden gekalibreerd en kunnen ook tijdens de ALV worden ingeleverd. Dit wordt echter niet gratis door Testo of Gullimex gedaan. Thermometers en loggers worden door voedselbanken soms rechtstreeks naar Testo of Gullimex gestuurd voor kalibratie. In zulke gevallen wordt de kalibratie niet gratis gedaan en krijgt de voedselbank de rekening. 4 MEEdeler – Jaargang 12, nr. 5, mei 2024 Flyer voor vers brood De voedselbanken delen veel brood uit. Dit is afkomstig van supermarkten of van de warme bakker. In het eerste geval zal er een sticker op de verpakking zitten met alle informatie, waaronder ook de allergeneninformatie. Brood van de warme bakker heeft meestal geen sticker op de verpakking. Om tegemoet te komen aan de wettelijke eisen over de voedselveiligheidsinformatie mogen voedselbanken volstaan met het vermelden van de informatie op een flyer. De Voedingsbodem bevat een voorbeeld van zo’n broodflyer die hiervoor kan worden gebruikt. Let op goede informatievoorziening naar klanten De voedselbanken moeten er natuurlijk wel voor zorgen dat deze flyer onder de aandacht komt van de klanten. Dat geldt ook voor alle uitdeelpunten. Het beste is als de flyer op een mededelingenbord hangt. Maar anders moet de allergeneninformatie verteld kunnen worden door iedere vrijwilliger als een klant ernaar vraagt. We werden er door onze inspectiebedrijven over geïnformeerd dat deze flyer niet altijd aanwezig is of dat de vrijwilligers geen goed antwoord kunnen geven. Dit zal bij een inspectie tot aftrek leiden. Let hier dus op: zorg voor deze flyer en instrueer alle vrijwilligers die contact hebben met klanten. Brood in de vriezer Infoblad 76 van de NVWA biedt voedselbanken de mogelijkheid om producten in te vriezen voordat de houdbaarheidsdatum is bereikt. Op zulke ingevroren producten moet het bekende 2-maanden-stickertje van Voedselbanken Nederland worden geplakt. Uit de tekst van infoblad 76 zou je kunnen afleiden dat ook ingevroren brood van dit stickertje moet worden voorzien. Dat werd op brood echter nooit gedaan. Omdat hier onduidelijkheid over was is dit overlegd met de NVWA. De NVWA heeft aangegeven dat op ingevroren brood dit stickertje NIET hoeft te worden geplakt. Dit zal door de NVWA worden meegenomen in de volgende update van infoblad 76. Het advies is wel om brood zo snel mogelijk (liefst binnen 2 weken) aan de klanten te geven, want hoe langer het in de vriezer wordt bewaard, hoe meer de kwaliteit achteruitgaat. MarkanT Rdc Tilburg gaat volgende fase in met het programma Markant en wil voortgang graag delen. Het is een programma om vanuit een centrale distributie de producten te registreren, te verdelen en gereed te maken voor transport naar voedselbanken. Niet alleen voor RDC maar ook voor voedselbanken.’ Het eenvoudige hoofdmenu maakt snel duidelijk wat men kan registreren: • Invoeren van producten; • Plaatsen in de voorraad; • Automatisch verdelen en afboeken; crossdocking, • En tot slot verdelen naar de voedselbanken, incl. vrachtbrief. De voedselbanken hebben zelf de keuze om de aangeboden producten te selecteren. Begin mei zal de Power BI tool toegevoegd worden aan MarkanT. Via een app worden dan rapporten aangeboden. Heb je nog vragen mail deze door naar Markant@tilburgsevoedselbank.nl Op 23 mei en 4 juni om 11:00 bij Voedselbanken Nederland in Houten zal het programma MarkanT en de BI omgeving gepresenteerd worden. Meld je aan via welkom@voedselbankennederland.nl MEEdeler – Jaargang 12, nr. 5, mei 2024 5 Nieuwtjes van andere voedselbanken Colofon Deze nieuwsbrief is een uitgave van Voedselbanken Nederland. Redactie: Mireille Derks, Mariske van Tol Vormgeving: Walter Luykenaar Met dank aan: bestuursleden Voedse-banken Nederland en vele andere vrijwilligers bij de voedselbanken. © Vereniging Voedselbanken Nederland Meidoornkade 19, 3992 AG Houten E-mail: welkom@voedselbankennederland.nl www.voedselbankennederland.nl voedingsbodem.voedselbankennederland.nl Overname van artikelen in andere publicaties is toegestaan. Vermelding van Nieuwsbrief Voedselbanken Nederland als bron wordt daarbij op prijs gesteld. Kalender MarkanT en de BI omgeving 23 mei en 4 juni om 11:00 bij Voedselbanken Nederland in Houten Algemene ledenvergadering 25 mei 2024 Groente & Fruitbrigade organiseert ZUID NEDERLAND: Woensdag 25 september kwaliteitsworkshops 9.30-15.00 u bij RDC Tilburg NOORD NEDERLAND: Woensdag